پژوهشكده تحقيقات اسلامى
75
سرداران صدر اسلام (فارسى)
آنگاه هر يك از شما فرمانده همان سپاهى است كه آن را به او سپردهايم . و بدانيد كه پيشتازان و طلايهداران ارتش ، چشمان و ديدهبانان آنهايند ، و ديدهبانان طلايهداران ، گشتيان آنها هستند . پس چون شما از مرزهاى سرزمين خود بيرون رفتيد ، در اعزام گشتيها و افرادى كه از بيراهه و پناه درختان و تپهها از هر سو ديدهبانى كنند ملول نشويد ( و غفلت نورزيد ) ، تا دشمن شما را نفريبد و در كمين شما نباشد . گردانها و دستهها را از بام تا شام جز براى تمرين و آمادگى رزمى به راهپيمايى نكشانيد تا اگر دچار حملهاى غافلگيرانه شديد يا اتفاق ناگوارى افتاد شما از پيش در حالت آماده باشيد ، و چون در برابر دشمن قرار گرفتيد يا دشمن در برابرتان واقع شد بايد لشكرگاه شما در جاهاى بلند و مشرف يا دامنهء كوهها يا كنار رودها موضع گرفته باشيد ، تا اين موضعگيرى براى شما كمك و جانپناهى باشد . و بايد نبرد شما در يك سو ياد و سو باشد ( و چند جبهه با هم نگشاييد ) و ديدهبانان خود را در بلندى كوهها و فراز نقاط مشرف و بالاى تپهها بگماريد كه براى شما ديدهبانى كنند تا دشمن از جايى كه بيم داريد يا از آن ( به خطا ) ايمن هستيد بر شما نتازد . از پراكندگى بپرهيزيد ، اگر در جايى فرود آمديد همگى با هم فرود آييد ، و اگر از جايى كوچيديد با هم به راه افتيد و چون شب فرا رسيد و فرود آمديد ، نيزهها و سپرها را گرداگرد لشكر خود حصار قرار دهيد و تيراندازانتان را در پناه اين سپرها و نيزهها بگماريد و چون برخاستيد به همين هيئت برخيزيد كه غافلگير نشويد و دستخوش نيرنگ دشمن نگرديد و هيچ گروهى نيستند كه گرداگرد لشكر خود شبانهروز سپر و نيزه نهاده باشند جز آنكه گويى در دژى پناه گرفتهاند .