پژوهشكده تحقيقات اسلامى

57

سرداران صدر اسلام (فارسى)

زيد كه پرورش يافتهء مكتب على ( ع ) است ، در عبادت و شب زنده‌دارى سرآمد دوران خويش است . زيدبن صوحان شبها براى عبادت قيام مىكرد و روزها را روزه مىگرفت ، و شبهاى جمعه را با احياء به صبح مىرسانيد . « 1 » زيد نسبت به كسانى كه با فاصله گرفتن از دستگاه خلافت به عبادت مشغول بودند ، توجه خاصّى از خود نشان مىداد . او براى گروهى از اهل بصره كه در عين فقر و ندارى به فرائض دينى توجّه بيشترى داشتند خانه‌اى بنا كرد و آنان را اسكان داد . سپس يكى از افراد قبيلهء خود را توصيه كرد كه نيازهاى آنان ، مانند آب و غذا و امثال اينها را برآورده كند ، و خود زيد نيز به ديدن آنها مىرفت . روزى زيد به ديدن آنان رفت ولى ايشان را نديد . سبب را پرسيد ، به وى گفته شد كه امير بصره آنان را نزد خود خوانده است . شتابان به سوى امير رفت و آنان را نزد امير يافت . زيد تلاش كرد هر چه زودتر ايشان را از آنجا بيرون كند ، و به امير گفت : از اينان چه مىخواهى ؟ گفت : مىخواهم به آنها نزديك شوم ، وساطتشان را دربارهء مردم بپذيرم ، و از من بخواهند تا عطايشان كنم ، و در مشورت‌خواهىها نظر دهند تا نظراتشان را قبول كنم . زيد گفت : به خدا سوگند ، هرگز نمىگذارم دنياى خود را بر سر ايشان فرود آورى ، و در كار خود شريكشان سازى ، و شيرينى آنچه را در دست دارى به آنان بچشانى ، تا آن زمان كه نياز تو به آنان به پايان رسد ، آنها را به خودشان واگذارى كه ميان تو و پروردگارشان رفت و آمد كنند . « 2 » به نظر مىرسد كه افراد ياد شده ، انسانهايى پاك و زنده‌دل و بىآلايش بوده‌اند ، كه فقر و نا دارى آنان را از چارچوب مقررات شرع خارج نكرده و توجّه به

--> ( 1 ) . الغدير ، ج 9 ، ص 43 ؛ اعيان الشيعه ، ج 7 ، ص 102 . ( 2 ) . اعيان الشيعه ، ج 7 ، ص 103 .