پژوهشكده تحقيقات اسلامى
60
سرداران صدر اسلام (فارسى)
قيس با چند نفر از افراد خانوادهاش به سوى مصر روان شد . در منطقهء ايله ( ازمناطق شام ) گروهى از سربازان ( طرفداران عثمان ) با او برخورد كردند و پرسيدند شما كيستيد ؟ قيس ( براى اغفال آنان ) گفت : از اصحاب پراكندهء عثمان هستم و به دنبال پناهگاه و ياور مىگردم . گفتند : نامت چيست ؟ گفت : قيس بن سعد و بعد سربازان به آنها اجازهء رفتن دادند . « 1 » قيس در اوّل ربيع الاوّل وارد مصر شد و بر منبر رفت و دستور داد نامهء امام را قرائت كردند و بعد گفت اى مردم ما با بهترين فرد بعد از رسول خدا كه مىشناختيم بيعت كرديم ، پس شما هم برخيزيد و بر كتاب خدا و سنت رسول خدا ( ص ) بيعت كنيد كه اگر ما به آنها عمل نكرديم بيعتى بر شما نداشته باشيم . سپس مردم به جز اهالى يك قريه ( خَرِبتا ) بيعت كردند و قيس فرمانداران و عمّال خود را به نواحى فرستاد و طى نامهاى جريانات را خدمت امام شرح داد . « 2 » قيس در جنگ جمل امام على ( ع ) پس از عهده دارشدن خلافت نامهاى به معاويه نوشت و او رابه بيعت فراخواند . معاويه مدتّى به امام جواب نداد و بعد از تأخير زياد توسط پيكى مخالفت خود رااظهار كرد . امام از فرستادهء معاويه اوضاع شام را سؤال كرد ومتوّجه شد كه معاويه شاميان رابراى جنگ آماده كرده وچارهاى جز مقابله نيست . حضرت به عاملان خود ، قيس بن سعد ، عثمان بن حنيف و ابوموسى اشعرى نوشت كه مردم را برى جنگ آماده كنند و خود اهل مدينه را براى مبارزه با معاويه فراخواند . « 3 »
--> ( 1 ) . الغدير ، ج 2 ، ص 70 . ( 2 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 3 ، ص 201 . ( 3 ) . اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 453 .