پژوهشكده تحقيقات اسلامى

97

سرداران صدر اسلام (فارسى)

اين درحالى است كه علماى ديگر چون علّامه حلّى ( ره ) « 1 » سيدبن طاووس ، شهيد ثانى ، و علامه محسن امين ، « 2 » آن روايت را ضعيف دانسته و ضمن ردّ « نظركشى » ، ابن عباس رااز شيعيان مخلص ومقرب به اهل بيت و وفادار به ائمه عليهم السلام دانسته‌اند . ابن ابى الحديد نيز با توجه به سوابق درخشان وبزرگوارى وشخصيت والاى ابن عباس نظر دوم را به حقيقت نزديكتر مىداند و آن را تأييد مىكند . شايد بتوان علّت اين تهمت را در دو مسأله جستجو كرد : 1 . دشمنى ديرينه امويان ومروانيان با ابن عباس ، زيرا او بامناظرات و احتجاج‌هائى كه بامعاويه وابن زبيرداشت ، حقانيت علويان و اهل بيت ( ع ) را ثابت مىكرد . 2 . امويان خود به غارت بيت‌المال مى پرداختند ، ازاين رو براى توجيه اين غارتها وتجاوزها به اموال مردم ، به جعل اين واقعه واتهام پرداختند تاشخصيت وموقعيت علويان را بكوبند . « 3 » البته بايد توجّه داشت كه به فرض واقعيت داشتن چنين جريانى ، وى با رسيدن نامه حضرت توبه كرده و به بصره بازگشته است ، اين مسّلم است كه ابن عباس قبل از شهادت على عليه السلام ، در بصره بوده و پس از شهادت آن حضرت در كوفه براى امام حسن عليه‌السّلام ازمردم بيعت گرفته و از جانب آن حضرت نيز به استاندارى بصره گمارده شده است . « 4 »

--> ( 1 ) . رجال ، علّامه حلّى ، ص 103 . ( 2 ) . اعيان الشيعه ، سيد محسن امين ، ج 8 ، ص 57 . ( 3 ) . ابن عباس و اموال بصره ، مرتضى عاملى ، ص 81 - 82 . ( 4 ) . اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 57 .