پيش‌خود گفتم ؛ من نه مانند سخنان او سخنى ديده ونشنيده‌ام ، اگر مردم فارس وروم گفتار او رابشنوند هرآينه ايمان خواهند آورد . « 1 » در بارهء تدبّر وانديشه در معانى قرآن ، ابن عباس گفته است : اگر دو سورهء بقره وآل عمران رامرتب و باآهنگ بخوانم ، و در آن تدبر وتفكّر نموده آن رادرك كنم ، براى من دوست داشتنى تر از اين است كه تمام قرآن راباسرعت بخوانم . « 2 » دانشمند امّت وسعت اطلاعات وجامعيّت ابن عباس به حدّى است كه از محمدبن حنفّيه نقل شده كه « ابن عباس دانشمند اين امّت بوده است . » « 3 » مسروق گويد : هرگاه ابن عباس را مى ديدم مى گفتم : او زيباترين مردم است . و هرگاه سخن مى گفت ، او را ، سخن پردازترين مردم مى دانستم و هرگاه نقل حديث مىكرد ، مى گفتم ، داناترين مردم است . « 4 » همچنين به علّت فزونى دانش ابن عباس ، مردم اور ادريا مى ناميدند . « 5 » از طاووس نقل شده است كه گفت : هفتاد تن از ياران رسول خدا صلى اللّه عليه وآله راديدم هنگامى كه در ا مرى درمانده ومتحيّر مى شدند ، به ابن عباس رو مى آوردند . « 6 » از ابوصالح نقل شده است :

--> ( 1 ) . مستدرك ، حاكم ، ج 3 ، ص 573 بيروت . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن‌ابىالحديد ، ج 10 ، ص 24 . ( 3 ) . مستدرك ، حاكم ، ج 3 ، ص 535 ، بيروت . ( 4 ) . اصابه ، ابن حجر ، ج 2 ، ص 333 ، بيروت ؛ رجال ، مامقانى ، ج 2 ، ص 191 . ( 5 ) . مستدرك ، حاكم ، ج 3 ، ص 535 . ( 6 ) . اصابه ، ابن حجر ، ج 2 ، ص 333 .