خوشنود كند و دين را عزت بخشد . هرگاه من يورش بردم ، شما نيز يورش بريد . » سپس اشتر و يارانش بر شاميان هجوم بردند . اشتر به پرچمدار خود فرمان داد كه به پيش بتازد . اشتر و نيروهاى تحت امر وى آن چنان بر دشمن يورش بردند كه در اندك زمانى به اردوگاه آنان رسيدند و در آنجا جنگ سختى كردند . در اين نبرد ، پرچمدار اشتر به شهادت رسيد . وقتى اميرمؤمنان على عليه السلام اين پيروزى چشمگير را مشاهده كرد ، براى كمك به اشتر نيرو فرستاد . « 1 » جنگ با سختى هر چه تمامتر ادامه يافت ، هر دو گروه تا پاى جانبازى مىجنگيدند ، آن قدر تير به يكديگر انداختند تا تيرها به پايان رسيد ، آن قدر با نيزه جنگيدند تا نيزه‌ها شكست ، آنها با شمشير و عمودهاى آهنين با يكديگر مىجنگيدند و در پايان با چنگ و دندان به جان يكديگر افتادند . در آن حال ، خورشيد گرفته ، از هر سو گرد و غبار برخاسته بود ، پرچمها زير دست و پا گم شد ، هار نماز بر آنها گذشت كه ايشان تنها با نداى تكبير نماز به جاى مىآوردند . « 2 » سالمندان شامى شكست خود را حتمى مىدانستند . از اين رو ، فرياد مىزدند : « شما را به خدا ، شما را به خدا ، با زنان و دختران ما خوشرفتارى كنيد . » در آن حال اشتر سوار بر اسبى سياه و سرخ و كوتاه قد آمد ، در حالى كه كلاهخودش را روى برجستگى زين اسب گذاشته بود و فرياد مىزد : « بردبار باشيد اى گروه مؤمنان ! كه تنور جنگ داغ شده است . » در حكميّت جنگ صفين با شدت هر چه تمامتر ادامه يافت ، سپاه شام در اين نبرد تلفات سختى را متحمل شدند و هر روز كه مىگذشت دورنماى شكست نهايى معاويه نمايانتر مىشد . در روزهاى پايانى جنگ ، همزمان با شدّت يافتن حملات عليه معاويه و نزديك شدن

--> ( 1 ) . وقعه صفين ، منقرى ، ص 255 . ( 2 ) . به اين نماز در اصطلاح ، نماز « مطارده » گفته مىشود كه در حال شدت ترس انجام مىگيرد .