پژوهشكده تحقيقات اسلامى

73

سرداران صدر اسلام (فارسى)

الهرير « 1 » نام گرفت . در آن روز خورشيد گرفتگى اتفاق افتاد و دو طرف درگير در يكديگر آميختند و پرچمها از جايگاههايشان پراكنده شدند . در اين حال اشتر ميان دو جناح سپاه رفت و آمد مىكرد و هر قبيله يا گروه قاريان را به موضعگيرى در جاى تعيين شدهء خود سفارش مىنمود . رزمندگان از بامداد تا نيمه شب با شمشيرها و عمودهاى آهنين پيكار كردند . اشتر در آن روز فرماندهء جناح راست و ابن عبّاس در رأس جناح چپ و على عليه السلام قلب را فرماندهى مىكردند و سپاهيان مىجنگيدند . در اين حال اشتر فرياد مىزد : « به اندازهء كمان من پيش بياييد . » و آنها به جلو قدم مىنهادند . بار ديگر اشتر گفتهء خود را تكرار مىكرد ، او اين عمل را تا آنجا ادامه داد كه سپاهيان در پيشروى توقف كردند ، در اين هنگام اشتر به ايشان گفت : « پناه مىبرم به خدا از اينكه شما پست و زبون باشيد . » آن گاه اسب خود را طلبيد و پرچم را به دست گرفت و پيشاپيش سپاه حركت كرد و فرياد مىزد : « كيست كه جان خود را به خدا بفروشد و با اشتر همرزم باشد تا به پيروزى دست يابد يا به خدا بپيوندد ؟ » اين ندا در سپاهيان تأثير بسزايى داشت و آنان يكى پس از ديگرى پا به پاى اشتر به رزمگاه مىرفتند . پيشتاز جنگ عمارة بن ربيعه گويد : اشتر بر من گذشت ، من خود را به او رساندم و با او بودم . او به قرارگاه خود بازگشت و به ياران خود گفت : « عمو و دايىام فدايتان باد ! حمله كنيد ، آن چنان حمله‌اى كه خدا و رسول را

--> ( 1 ) . هرير به معناى صداى سگ است و چون جنگاوران در اين روز از شدّت خشم اين‌صدا را در حال جنگ از خود سرمىدادند آن روز به يوم الهرير معروف شد . مترجم .