پژوهشكده تحقيقات اسلامى

58

سرداران صدر اسلام (فارسى)

در جريان پيمان اخوّت و برادرى كه پيامبر عظيم الشأن اسلام ميان مهاجرين و انصار برقرار نمود ، عبداللّه بن رواحه و مقداد با يكديگر عقد اخوت برقرار كردند . « 1 » عبداللّه از فرماندهان و امراى لشكر در صدر اسلام به شمار مى رود و در زمان جاهليت كه تعداد نويسندگان از عدد انگشتان تجاوز نمى كرد ، در زمرهء آنان محسوب مى شد . در پيمان عقبه به همراه هفتاد نفر ديگر ازانصار حضور داشت و يكى از نقباى دوازده گانه ، اين صحابى بزرگوار بوده است . « 2 » عبداللّه بن رواحه فرزندى نداشت « 3 » و زيد بن ارقم پسر خوانده او بوده است . « 4 » چهرهء ادبى عبداللَّه وى از شعراى مشهور صدر اسلام بود كه اشعارى حماسى و رجزخوانىهاى او در صحنه هاى مختلف جنگ و نبرد معروف است در مدح پيامبر صلى اللّه عليه و آله نيز اشعارى دارد ، از جمله : « إِنّى تَفَرَّسْتُ فيكَ الْخَيْرَ أَعْرِفُهُ * وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّ ماخانَنى الْبَصَرُ أَنْتَ النَّبِىُّ وَ مَنْ يُحْرَمُ شَفاعَتَهُ * يَومَ الْحِسابِ فَقَدْ أَزْرى بِهِ الْقَدَرُ فَثَبَّتَ اللَّهُ مااتاكَ مِنْ حَسَنٍ * تَثْبيتَ مُوسى وَنَصْراً كَالذى نُصِروُا » « 5 » عبداللّه بن رواحه فرزندى نداشت و زيد بن ارقم پسر خوانده او بوده است .

--> ( 1 ) . اصابه ، ج 2 ، ص 306 . ( 2 ) . اعلام ، زركلى ، ج 2 ، ص 217 ، عقبه گردنه ايست نزديك منى كه پيمان رسول اكرم ( ص ) با عدّه اى از مسلمانان در آنجا بسته شده و در همانجا بود كه پيامبر ( ص ) فرمودند از بين خود دوازده نفر نماينده انتخاب كنيد به تعداد نقباء بنىاسرائيل و از اين جهت به نقباء دوازده گانه مشهور شدند . ( 3 ) . اصابه ، ج 2 ، ص 306 . ( 4 ) . سيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 4 ، ص 376 ، بيروت . ( 5 ) . اسد الغابه ، ج 1 ، ص 157 .