در جنگ يرموك « 1 » ( مهم ترين جنگهاى فتح شام ) به عهده داشت ؛ او در اين واقعه يك چشم خود را از دست داد . پس از فتح شام ، هاشم همهء نيروهاى تحت امر خالدبن وليد را فرماندهى كرد ، « 2 » و به سوى جنگ قادسيه هدايت نمود ؛ جنگى كه عمويش سعدبن ابى وقاص فرماندهى آن را به عهده داشت . پيوستن سپاه تحت امر هاشم به نيروهاى اسلام در قادسيه « 3 » موجب تقويت روحيّه مسلمانان شد ، و در پيروزى آنها سهم بسزايى داشت . در يكى از روزهاى جنگ ( عِماس ) « 4 » در واقعهء قادسيه ، تيرى به چلهء كمان نهاد تا به سمت دشمن رها كند ، ناگهان اسب سرخود را بالا برد وتير به گوش اسب او اصابت كرد ، از اين اتفاق بسيار ناراحت شد از اطرافيان خود پرسيد : اگر اين تير به گوش اسبم نخورده بود به كجا مىرسيد ؟ آنها محلى را در انتهاى سپاه دشمن معين كردند و آن را نام بردند وگفتند به عتيق مىرسيد ، او از اسب فرود آمد و به دشمن حمله برد ، و ضربات خود را پياپى بر پيكر ايشان وارد ساخت ، تا به جايى كه نام برده بودند رسيد . « 5 » در اين واقعه هاشم فرماندهى جناح راست سپاه را به عهده داشت ، و بيشترنيروهاى تحت‌امر او به جاى سپر ، جلهاى اسب داشتند كه شاخ خرمابه‌آن بسته بودند ، و آنها كه حفاظى نداشتند ، سرهاى خود را طناب پيچ كرده بودند . « 6 »

--> ( 1 ) . يرموك ، واديى است ميان نهر اردن و درياى لوط ، واقع در شام كه به سبب جنگى كه در عهد خلافت ابوبكر ، خليفهء اول در آنجا روى داد ، سخت مشهور است ( لغت نامه دهخدا ) . ( 2 ) . جايگزين شدن هاشم به جاى خالد ، دليل ديگرى بر كفايت ، كاردانى و محبوبيت‌هاشم است . ( 3 ) . قادسيه شهرى است در عراق . درسال چهاردهم هجرى جنگ سختى در نزديكى آن‌ميان مسلمانان‌به فرماندهى سعد بن ابى وقاص و پارسيان به فرماندهى رستم در گرفت و به پيروزى مسلمانان انجاميد ( الموسوعة العربية الميسّره ) . ( 4 ) . عماس ، نام سومين روزاز ايام جنگ قادسيه است ( لغت نامهء دهخدا ) . ( 5 ) . تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 552 . ( 6 ) . تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 552 .