مِنْهُمْ إِلى أَنْ نُسِخَ وُجُوبُ صَوْمِهِ بِصَوْمِ رَمَضانَ وَ بَقِىَ الْجَوازُ . وَ قالَ فِى الرَّوْضِ الْأَنْفِ : انَّهُمْ يَعْنِى الْعَرَبَ كانُوا يَنْقُلُونَهُ يَعْنى أَوَّلَ الُمحَرَّمِ عَلى حَسَبِ الشُّهُورِ الشَّمْسِيَّةَ . « 1 » يك حديث بسيار جالب و اما روايتى كه موجب شد ، اين مقاله را تنظيم كنم و قبلًا وعده نقل آن را دادم ، در مجمع‌البحرين از طريحى و مستدرك سفينةالبحار از نمازى نقل شده‌است و مستفاد از آن اين است ، كه يوم‌اللَّه بودن عاشورا به خاطر وقوع حادثه بسيار عظيم شهادت سيدالشهداء ( ع ) در اين روز است و اين مطلب را خداى متعال به حضرت موسى ( ع ) فرموده است و بنابراين مىتوان گفت ، اگر روز عاشورا در ميان يهود و ديگران كه پس از آن‌ها بوده‌اند ، احترامى داشته ، به جهت اين بوده ، كه حضرت موسى ( ع ) آنان را به اين كار امر كرده و امر او به خاطر اين بوده ، كه از راه وحى ، به عظمت اين روز پى برده است و البته اين حديث ، با وقوع حوادث مهم ديگر در اين روز ، منافات ندارد . اينك متن روايت : فى حَديثِ مُناجاةِ موسى « 2 » وَقَدْ قالَ يا رَبِّ لِمَ فَضَّلْتَ أُمَّةَ مُحَمَّدٍ ( ص ) عَلى سائِرِ الأُمَمِ ؟ فَقالَ اللَّهُ تَعالى : فَضَّلْتُهُمْ لِعَشْرِ خِصالٍ . قالَ مُوسى : وَ ما تِلْك الْخِصالُ الَّتى يَعْمَلُونَها ؟ حَتّى آمُرَ بَنى إِسْرائيلَ يَعْمَلُونَها . « 3 » قالَ اللَّهُ تَعالى : الصَّلوةُ وَ الزَّكوةُ وَ الصَّومُ « 4 » وَ الْحَجُّ وَ الْجِهادُ وَ الْجُمُعَةُ ، « 5 » وَ الْجَماعَةُ وَ الْقُرآنُ وَ الْعِلْمُ ، « 6 » وَ الْعاشُوراءُ .

--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 85 ، پاورقى ؛ وافى ، فيض ، ص 14 ، حاشيه صفحه ، چاپ سه جلدى شامل 14 جزء ، جزء 7 . ( 2 ) . متاسفانه مرحوم طريحى مدرك و سند اين حديث را ياد نكرده است . ( 3 ) . واضح است كه حضرت موسى ( ع ) مىخواسته موجبات افضليت امت اسلام ، مثلًا عظمت عاشورا را بداند تا به بنى اسرائيل بگويد كه آن را تعظيم كنند . ( 4 ) . بنى اسرائيل هم اين عبادت را داشته‌اند ؛ پس يا مقصود اين است كه به كيفيتى كه در اسلام هست ، نداشته‌اند و يامنظور اين است ، كه اين مجموعه ده تايى از مختصات امت اسلامى است . ( 5 ) . در زمان ما براى همه روشن شده است كه نماز جمعه و جماعت ، عبادتى بسيار مبارك و دشمن شكن است ؛ مانند جهاد . ( 6 ) . شايد مقصود علوم رسول خدا و ائمه هدى و فاطمه زهرا ( ع ) باشد كه از غير طريق قرآن در اختيار امت قرار گرفته است .