پژوهشكده تحقيقات اسلامى
51
سرداران صدر اسلام (فارسى)
پيامبرصلىاللّه عليهوآله درماه جمادى الأولى ( سال دوم هجرت ) « 1 » از ينبع « 2 » آهنگ عُشيره كرد ، و هدف آن حضرت تعقيب كاروان قريش بود كه رهسپار شام شده بود . . . و پرچمدار آن حضرت در اين واقعه حمزه بود . « 3 » وقتى پيامبر صلىاللّه عليهوآله به عُشَيْرَه « 4 » رسيد با قبيلههاى بنى مُذلج و هم پيمانان ايشان از بنى ضَمره قرار داد همزيستى و ترك خصومت منعقد نمود ، و بى آنكه با قريش روبرو شود وزيانى متوجه آن حضرت شود به مدينه بازگشت . « 5 » در اين عمليات نظامى كه به غزوهء « ذات العُشَيْره » معروف است نيز پرچم عمليات در دست حمزه بود و در كنار پيامبر صلىاللّه عليهوآله جنگ را اداره مىكرد . در واقعهء بدر از زمانى كه حمزه به دين اسلام گرويد ، پيوسته كمر به يارى رسول خداصلىاللّه عليهوآله بست و لحظهاى در فداكارى و جانبازى نسبت به پيامبر عاليقدر اسلام فروگذار نمىكرد . « 6 » دستهاى از دانشمندان جملهاى را دربارهء وى به كار بردهاند كه گوياى نقش ارزنده و سرنوشت ساز وى درجنگ است . مرحوم امين دربارهء او نوشته است : « حماسه سازىهاى او در بدر بسيار چشمگير بود » « 7 »
--> ( 1 ) . واقدى اين غزوه را در شانزدهمين ماه پس از هجرت ذكر كرده است ( مغازى ، ج 1 ، ص 2 ) . ( 2 ) . قلعهاى است نزديك مدينه بر سر راه مكه ، كه زمين آن بسيار چشمه سار بوده و داراى يكصد وهفتاد چشمهء آب است و به همين جهت آن را ينْبُع ناميدهاند ( معجم البلدان ، ج 5 ، ص 449 ) . ( 3 ) . كامل ، ابناثير ، ج 2 ، ص 112 ؛ تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 408 ؛ طبقات ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 9 . ( 4 ) . عُشَيره : از نواحى « ينْبُع » ميان مكه و مدينه است ( معجم البلدان ، ج 4 ، ص 128 ) . ( 5 ) . كامل ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 112 . ( 6 ) . اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 243 . ( 7 ) . شَهِدَ بَدْراً وَابْلى فِيْها بَلاءً حَسَناً ( اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 245 ) .