اسلام تغيير يافت ، هتاكى وفحاشى وضرب و جرح و شكنجه و آزار و انواع بدرفتارى جاى خود را به پندو اندرز و نصايح و مواعظ و تطميع و تهديد و مانند آن داد . روزى عُتبة بن ربيعه كه از بزرگان قريش بود در انجمن سران قريش حضور داشت . رسول خدا صلى اللّه عليه و آله نيز تنها در مسجد الحرام نشسته بود . عتبة خطاب به قريش چنين گفت : مى خواهيد نزد محمد روم وباوى سخن بگويم و پيشنهادهايى به اوعرضه كنم ، تا هريك از آنها را كه بپذيرد به او بدهيم و او دست از سر ما بردارد ؟ ( اين واقعه پس از آن بود كه حمزه اسلام را پذيرفته بود ، و قريش شاهد افزايش روز افزون ياران پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بود . ) حاضران گفتند : ابو وليد ( كنيهء عتبه است ) ما همه موافقيم ، نزد او برو و با وى به گفتگو بنشين . عتبه از جا برخاست و نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله رفت و گفت : برادر زادهء من . . . « 1 » اين گفتگو به روشنى گوياى مواضع انفعالى قريش و عقب نشينى آنان در مقابله با اسلام است كه معلول گرايش حمزه به اسلام و دفاع وى از آنست . گفتگو مفصل است ، براى آگاهى از مشروح داستان به تاريخ مراجعه شود . آنچه در اينجا مورد نظر است تغيير موضع قريش در برابر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و دگرگونى لحن برخوردشان با آن حضرت پس از اسلام حمزه است . دو تحريف 1 . در كتاب « تاريخ گزيده » آمده است كه : « حمزه در ماه رجب سال پنجم بعثت همراه با نخستين گروه مهاجران مسلمان ، از جمله عثمان ورقيه ، به فرمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله رهسپار حبشه شد . » « 2 »

--> ( 1 ) . سيرهء نبوية ، ابن هشام ، ج 1 ، ص 313 . ( 2 ) . تاريخ گزيده ، حمد اللّه مستوفى ، ص 137 .