پژوهشكده تحقيقات اسلامى

17

سرداران صدر اسلام (فارسى)

درمورد تعداد ونام وجنسيّت فرزندان حمزه ميان تاريخ نگاران اختلاف نظر فراوان وجود دارد . امّادر بارهء كنيهءاو همگى اتفاق دارند كه او به دو كنيه معروف بوده است « ابويعلى » و « ابوعُمارة » . گروهى از تاريخ نويسان در اين باره چنين نوشته‌اند : كنيهء او « ابويعلى » و « ابوعمارة » است به نامهاى دوفرزندش « يعلى » و « عمارة » « 1 » گروهى ضمن اشاره به كنيهء حمزه به پسر بودن اين دو فرزندتصريح كرده‌اند . « 2 » درميان فرزندان حمزه « يعلى » تنها فرزند اوست كه درهالهء ابهام نيست ، ولى نام وجنسيت « عمارة » باترديد واختلاف همگام بوده است . هر چند كه كنيهء « ابوعمارة » به مراتب بيش از كنيهءديگر حمزه كاربرد داشته است . و در كتاب الاصابه ، ج 4 ، ص 332 و 365 ، تصريح دارد كه « عمارة » دختر حمزه است . ولى كنيه قرارگرفتن نام دختر ( بويژه درآن دوران ) كه به مراتب ناپسندتر ازكنيه‌هاى اعتبارى وقراردادى است ، اين احتمال را نفى مىكند . فرزند رشيد عبدالمطّلب عبدالمطّلب فرزندان پسر و دختر بسيارى داشت ، ولى در اين ميان چهارتن از پسران وى از بقيه معروفترند . اين چهارتن عبارتنداز : 1 . عبدمناف . مكنى به « ابوطالب » . 2 . عباس . نياى خاندان عباسيان . 3 . حضرت حمزة . 4 . جناب عبداللّه پدر والامقام پيامبرصلىاللَّه عليه وآله . « 3 »

--> ( 1 ) . اعيان الشّيعه ، ج 6 ، ص 243 ؛ سيراعلام النبلاء ، ج 1 ، ص 127 ؛ مستدرك الصحيحين ، حاكم نيشابورى ، ج 3 ، ص 192 و 199 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 6 ، ص 271 . ( 2 ) . اسدالغابه ، ابن‌اثير ، ج 2 ، ص 46 ؛ دايرةالمعارف اعلمى ، ج 17 ، ص 41 ؛ حاكم نيشابورى در مستدرك الصحيحين ، ج 3 ، ص 192 . ( 3 ) . مختصر تاريخ العرب ، سيداميرعلى ، ترجمه عفيف البعلبكى ، ص 13 . عنوان انگليسى كتاب A short History of thesaracens است كه به معنى « مختصر تاريخ المسلمين » مىباشد به الاعلام زركلى ، ج 1 ، ص 355 مراجعه شود .