پژوهشكده تحقيقات اسلامى
16
سرداران صدر اسلام (فارسى)
شمايل حمزه نام حمزه كه به معناى شير ژيان است ، به حق آئينهء تمامنماى خصلتها و منشهاى و الا وشخصيت بالندهء اوست . او داراى قامتى افراشته ، قدى رسا ، اعضايى درحدّ اعلاى تناسب واندامى چهارشانه بود . ابنسعد دربارهاش چنين نوشته است : « او مرد ميان قامتى بود ، نه بسيار بلندقد و نه كوتاه » « 1 » حمزه در ميان جوانان قريش در دلاورى وارجمندى بىنظير و در راستقامتى ، و آزادمنشى و ستم ناپذيرى سرآمد همقطاران خود بود . « 2 » از آنچه تاريخ نويسان در بارهء او نگاشته اند كه پس از شهادت وى هرچه پيامبر صلىاللّه عليه وآله جستجو كرد تا كفنى كه همهء پيكر پاك وى را بپوشاند فراهم كند نتوانست ، مىتوان نتيجه گرفت كه حمزه داراى اندامى بسيار رشيدتر ودرشتتر از متوسط بوده ، درعين حال بنا بر گفته طبقات از زيبايى اندام وچهارشانگى بهرهمندبوده است و در درون سينهء خود قلبى تپنده از شهامت وسلحشورى وحريتمنشى داشته است . كنيه حمزه قوم عرب معروفترين نژادى است كه در نامگذاريها و خطابات از كنيه استفاده مىكند و به زبان آوردن نام افراد بويژه در محاورات ، نوعى تحقير وكم بها دادن تلقّى مىشود . معمولترين شيوهء كنيه گذارى ، كنيه پدرى ( يا ابوّت ) است كه غالباً از نام بزرگترين فرزند پسراستفاده مىشود ، هرچند نامهاى اعتبارى نيز دركنيهگذارى سهم بسزايى را دارد .
--> ( 1 ) . اعيان الشيعه ، ج 6 ، ص 244 . ( 2 ) . دايرةالمعارف اعلمى ، ج 17 ، ص 41 .