پژوهشكده تحقيقات اسلامى
82
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
امام حسين ( ع ) در نامهء خويش پس از بيان ظلمها و جنايتهاى معاويه در بارهء ولايت عهدى يزيد نوشت : تو پس از اين فسادهاى بزرگ ، فرزندت يزيد را وليعهد خود نمودى . او جوانى است كه شراب مىخورد و اهل بازى با سگهاست . تو در امانت خيانت كردى و امور رعيّت را به تباهى كشاندى و به خيرخواهى ( و اوامر ) پروردگارت بى توجّهى نمودى . اى معاويه ! چگونه ( وجدانت قبول كرد ) شخص شارب خمر را بر امّت محمد ( ص ) ولايت بدهى ؟ ! در حالى كه شرابخوار از فاسقان و از اشرار شمرده مىشود . شرابخوار بر دِرهمى امين نيست چگونه مىتواند بر امّتى امين باشد ؟ ! « 1 » گرچه بنى هاشم و عدهاى از صحابه از بيعت با يزيد سر باز زدند امّا معاويه توانست از اكثريت مردم مدينه بيعت بگيرد و وليعهدى يزيد را به عنوان يك امر مسلّم و عمومى جا بياندازد . و اين بدعت بزرگ يعنى موروثى نمودن خلافت اسلامى شكل بگيرد . « حسن بصرى » يكى از عالمان بنام و مشهور اهل سنت در اين باره مىنويسد : معاويه مرتكب كارهايى گرديد كه اگر ساكنان زمين به برخى از آنها متّهم مىشدند براى جنايت و محكوميت آنان كفايت مىنمود : نخست آنكه قدرت را بدون تشكيل شوراى مسلمانان و نظر آنان به دست آورد ، دوم ، زياد را به پدرش ابوسفيان ملحق كرد . [ در حالى كه پيامبر ( ص ) فرمود : الولد للفراش ] . سوم ، « حجر بن عدى » و ياران او را به قتل رساند . چهارم ، فردى مانند يزيد را ولى عهد خويش قرار داد و زمام امور مسلمانان را به دست او داد . « 2 » دكتر « طه حسين » مصرى كه از نويسندگان معروف مصر مىباشد به بدعت معاويه در مورد معرّفى يزيد به عنوان خليفه اشاره مىكند و آن را كارى خلاف و سرآغاز يك انحراف بزرگ دينى و سياسى در جهان اسلام مىداند . او در اين باره مىنويسد : كار منفور و بدعت جديدى را كه معاويه در اسلام ايجاد نمود اين بود كه براى خود ولى عهد
--> ( 1 ) - موسوعة كلمات الامام الحسين ، ص 258 . از دعائم الاسلام ، ج 2 ، ص 133 . ( 2 ) - تذكرة الخواص ، سبط بن جوزى ، ص 7 - 286 .