افراد را خريده است ؟ او پاسخ داد : به سى هزار درهم . معاويه گفت : واقعاً دين‌شان را چه ارزان خريده است . » « 1 » در جريان ديدار و اظهار بيعت ديگران از جمله هيأتى كه توسّط « عروة » و « زياد بن ابيه » آمده بودند نيز معاويه پرسش مذكور را تكرار كرد . « 2 » سرانجام معاويه موفّق شد نفرت عمومى از بيعت با يزيد را در سايهء به كارگيرى شمشير آبدار و پول بى شمار بر طرف نمايد . و تا حدودى توانست بخش عمده‌اى از مردم را با ولايت عهدى يزيد موافق سازد . و راه را براى تداوم سلطه اموى هر چند به قيمت انحراف مسير حكومت اسلامى از خلافت دينى به « سلطنت اشرافى » ، هموار كند . 3 . تلاش‌هاى خيانت بار ديگر مدينه پايگاه وحى با شخصيت‌هاى برجسته‌اش همچنان مخالف وليعهدى يزيد بود . به همين جهت ، معاويه پس از شهادت امام حسن ( ع ) بيشترين حجم فعاليت خويش را براى جا انداختن خلافت يزيد در مدينه اختصاص داد . او به خوبى واقف بود كه مدينه هنوز اهميت فراوانى در جهان اسلام دارد . زيرا بزرگان همين شهر بودند كه با گردن نهادن به خلافت خلفاى پيشين ، به حاكميت آنان مشروعيت بخشيده ، راه را براى اطاعت ساير مسلمانان هموار نمودند . بزرگان اصحاب ، مخصوصاً حسين بن على ( ع ) جايگاه دينى و سياسى بالايى در ميان مسلمانان داشتند . از اين رو ، معاويه شخصاً وارد صحنه شد و نامه‌هايى با عبارت‌ها و شيوه‌هاى متفاوت به امام حسين ( ع ) ، « عبدالله بن عباس » ، « عبدالله بن جعفر » ، « عبدالله بن عمر » و « عبدالله بن زبير » فرستاد و از آنها خواست با يزيد بيعت نمايند . امام حسين ( ع ) كه گويا درصدد دستيابى به چنين فرصتى بود كه تا به بهانه پاسخ نامه معاويه كژىها و انحرافات فراوان حكومت وى را از جانبى و حقايق روشن و سعادت آفرين دين و خاندان نبوّت را از جانب ديگر بيان دارد ، در پاسخ معاويه نامه‌اى نوشت كه تا حدودى خط مشى آينده خود را اطّلاع رسانى كرد . و براى هميشه تاريخ معاويه و هوادارانش را از همكارى و تشريك مساعى خود مأيوس نمود .

--> ( 1 ) - همان ، ص 508 . ( 2 ) - همان .