1 . ارعاب و تهديد او در مورد افراد و گروه‌هايى كه احتمال تطميع و كسب رضايت آنان ناممكن مىنمود ، دست به تهديد و ترور زد . مهم‌ترين مانع در برابر اين توطئه معاويه ، امام حسن مجتبى ( ع ) بود كه از جايگاه ويژه‌اى در بين مسلمانان برخوردار بود . و براساس صلحنامهء معروف ، حكومت را بعد از خودش مىبايست به او واگذار نمايد . معاويه براى برافراشتن اين مانع از طريق همسرش « جعده » دختر اشعث بن قيس اقدام نمود . معاويه علاوه بر وعده‌هاى گوناگون مبلغ يكصد هزار درهم براى « جعده » فرستاد و او را براى مسموم ساختن حضرت ( ع ) تحريك كرد . « 1 » ابن اثير در مورد توسّل معاويه به خشونت و ارعاب ، مطالبى را از نحوهء برخورد هيأت‌هايى كه از طرف معاويه به مناطق مختلف براى اخذ بيعت براى يزيد اعزام شدند نقل مىكند . مردم در مقابل درخواست اين هيأت‌ها با دو گزينه مواجه بودند : يا بيعت با يزيد يا پذيرا شدن شمشير اموى . « 2 » 2 . تطميع و تزوير معاويه همزمان با ارعاب و تهديد مخالفانِ بيعت با يزيد ، بودجه فراوانى از بيت‌المال براى تطميع افراد متنفّذ و عمّال و كارگزاران خود مقرّر كرد . او در اين راستا ، يك‌صد هزار درهم براى « عبدالله بن عمر » فرستاد . او در آغاز پذيرفت امّا پس از ساعاتى گفت : بايد دين و ايمانم را در مقابل اين بيعت بفروشم و مبلغ مزبور كم است . « 3 » « مغيرة بن شعبه » ده نفر از كوفيان متنفّذ را در مقابل سى هزار درهم آماده كرد كه براى بيعت به شام بروند . پس از رسيدن هيأت مزبور ، معاويه رو به « موسى بن مغيره » كه رياست هيأت كوفه را به عهده داشت ، نمود و سؤال كرد : « در برابر چه مقدار پول پدرت دين اين

--> ( 1 ) - ر . ك . الفصول المهمّة فى معرفة احوال الائمة ( ع ) ، ابن الصباغ مالكى ، ص 154 - 156 . ( 2 ) - الكامل فى التاريخ ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 508 - 513 . ( 3 ) - همان ، ص 509 .