از نظر اسلام كسانى مىتوانند زمامدارى را در سطوح مختلف بپذيرند كه بتوانند حقوق خدا و مردم را به درستى ادا نمايند و حكومت را بسوى اهدافش راه ببرند . و به درايت ، معرفت ، عدالت و توانمندى روحى و جسمى متصف باشند و اگر جز اين باشد تباهى و خودكامگى و گمراهى و بيدادگرى ، دولت و ملّت را نابود مىسازد . على ( ع ) در اين باره چنين هشدار مىدهد : شما خوب مىدانيد كه نه جايز است كه « بخيل » بر ناموس و جان و غنيمت‌ها و احكام مسلمانان ولايت يابد و امامت آنان را عهددار شود تا در مال‌هاى آنان حريص گردد ؛ و نه « نادان » تا به نادانى خويش مسلمانان را به گمراهى بَرَد ؛ و نه « ستمكار » تا به ستم ، عطاى آنان را ببرد ؛ و نه « حيف و ميل كنندهء اموال » ، تا به مردمى ببخشد و مردمى را محروم سازد ؛ و نه « آن كه به خاطرِ حكم كردن رشوه ستانَد » تا حقوق را پايمال كند ، و آن را چنانچه بايد نرساند ؛ و نه « آن كه سنّت را ضايع سازد » ، و امّت را به هلاك دراندازد . « 1 » بنابراين ، براى پذيرش مسئوليت در نظام اسلامى شروطى لازم است كه در اينجا به اختصار آنها را مرور مىكنيم . 1 . درايت از شروط اساسى زمامدارى ، درايت و خردمندى است . و كسى نمىتواند بدون دريافت‌هاى صحيح از امور گوناگون و فهم عميق از مسايل و خردورزى ، مردمان را به نيكويى اداره كند و پرچم حكومت حِكمت را برافراشته نگه دارد . از اين رو ، على ( ع ) به مالك اشتر نوشت : براى داورى ميان مردم از رعيّت خود ، آن را برگزين كه نزد تو برترين است ؛ آن كه كارها بر او دشوار نگردد و ستيز خصمان ، وى را به لجاجت نكشاند . . . در كارِ عاملان خود بينديش و پس از آزمودن به كارشان بگمار . « 2 »

--> ( 1 ) - نهج‌البلاغه ، خطبه 87 . ( 2 ) - نهج‌البلاغه ، نامه 53 .