در نتيجه عضويّت آنان در قبيله لغو گرديده « 1 » و نيز افراد « هجين » كه از نظر نسبى خونشان به خون غير عرب آلوده شده « 2 » - هيچ‌گاه نمىتوانند به رهبرى قبيله برسند ؛ چراكه فرزندان ، وارث صفات و خصال پدران و مادران خويش هستند . « 3 » افزون بر اين ، داشتن مال و ثروت نيز غالباً و به ويژه در ميان قبايل كوچ‌نشين ، از شرايط لازم براى تصدى مقام رياست قبيله بود ؛ چرا كه بدون داشتن مال و ثروت ، رئيس قبيله از اداى بسيارى از وظايف خود بازمىماند . « 4 » از نظر سِنّى نيز غالبا رئيس قبيله از افراد مسنّ قبيله بود ؛ « 5 » گرچه اين مورد استثناهايى هم داشت . « 6 » و اما در مورد اينكه فرد داراى شرايط فوق ، با چه ساز و كارى به رياست رسمى قبيلهء خود مىرسيد ، اين موضوع معمولًا و به ويژه در شرايط وجود رقابت و نزاع ميان افراد قبيله بر سر رياست ، از طريق شورا و با رأى و انتخاب رؤساى عماير و بطون و عشاير و به اصطلاح « اهل حل و عقد » و نه آراى عموم افراد قبيله « 7 » ، و گاه با زور و غلبه و اتكاى يك فرد به عشيره و خاندان خود « 8 » ، و گاه به صورت إقبال عمومى و با رضايت جمعى « 9 » ، صورت مىگرفت . برخى اوقات نيز كه به هيچ روى عشيره‌ها و بطون قبيله به توافق نمىرسيدند و نزاع و خونريزى بر سر اين موضوع به درازا مىكشيد ، سران قوم نزد پادشاهان ذى

--> ( 1 ) - جواد على ، همان ، ج 4 ، ص 410 ؛ توفيق برّو ، همان ، ص 218 ؛ عمر فرّوخ ، همان ، ص 77 . ( 2 ) - جواد على ، همان ، ص 390 ؛ عبدالعزيز سالم ، همان ، ص 338 . ( 3 ) - الحاج حسن ، همان ، ص 72 ، 73 ؛ عبدالعزيز ، همان ، ص 312 ؛ جواد على ، همان ، ج 4 ، ص 351 ؛ آلوسى ، همان ، ج 2 ، ص 187 . ( 4 ) - جواد على ، همان ، ج 4 ، ص 348 ، 349 ، ج 5 ، ص 201 ؛ ابن منظور ، همان ، ج 6 ، ص 423 ( سود ) ؛ عبدالعزيز سالم ، همان ، ص 312 ؛ عمر فرّوخ ، همان ، ص 69 . ( 5 ) - ابن هشام ، همان ، ج 1 ، ص 138 ؛ عزالدين على بن أبى الكرم الشيبانى ( ابن أثير ) ، الكامل فى التاريخ ، ج 1 ، ص 594 ؛ عبدالعزيز سالم ، همان ؛ فيليب حتّى و ديگران ، همان ، ص 55 ، 57 ؛ توفيق برّو ، همان ، ص 182 ، 195 . ( 6 ) - ابوالفرج على بن الحسين الاصفهانى ، الأغانى ، ج 15 ، ص 87 ؛ عمر فرّوخ ، همان ص 68 ، 69 . ( 7 ) - جواد على ، همان ، ج 4 ، ص 348 ، 349 ؛ ج 5 ، ص 206 ؛ الحاج حسن ، همان ، ص 72 . ( 8 ) - جواد على ، همان ، ج 5 ، ص 186 ؛ الحاج حسن ، همان ، ص 71 . ( 9 ) - توفيق برّو ، همان ، ص 198 .