چنان كه خداى متعال كه ارحم الراحمين است در مورد كسانى كه كافرند و يا هتّاكى را به اوج مىرسانند ، اشَدُّ الْمُعاقبين است . امام حسين ( ع ) در قول و عمل بيان كرد كه « دين اسلام » گوهر بىهمتايى است كه اگر به خطر افتد جان و مال را بايد فدايش كرد و در اين راه از هيچ كوششى دريغ ننمود و با احدى سازش نكرد ، زيرا انسانيت انسان در پرتو دين تحقق مىيابد و انسان بى دين از چهارپايان پست‌تر است . « انْ هُمْ الّا كَالْانْعامِ بَلْ هُمْ اضَلّ سَبيلًا » « 1 » براى سرور آزادگان جهان حسين بن على ( ع ) تعطيلى حدود الهى بقدرى سنگين بود كه فرمود : آيا نمىبينيد به حق عمل نمىشود و از باطل اجتناب نمىگردد ؟ در چنين محيطى انسان مؤمن مرگ را بر زندگى ترجيح مىدهد . « 2 » زبان حال حضرت ( ع ) اين بود : اگر دين جدّم رسول الله ( ص ) باقى نمىمانَد مگر با كشته شدن من ، پس اى شمشيرها مرا دريابيد . وجود غيرت دينى و « خشم مقدس » در ابا عبدالله الحسين ( ع ) يكى ديگر از عوامل و زمينه‌هاى شخصيتى قيام عاشورا است . ظلم ستيزى و دفاع از مظلومان يكى از خصوصيات اولياى خدا ، مقاومت آنان در مقابل ستمگران و جنايتكاران فاسد است ، و مبارزه با جبّاران ، يكى از سياست‌هاى اصولى آنان به شمار مىرود . اين عهدى است كه خداى تعالى از بندگان صالح خود گرفته است ؛ چنان‌كه على ( ع ) در هنگام قبول خلافت اسلامى فرمود : . . . اگر نبود عهد و مسؤوليتى كه خداوند از علماء و دانشمندان ( هر جامعه ) گرفته كه در برابر شكم‌خوارى ستمگران و گرسنگى ستمديدگان سكوت نكنند ، من مهار شتر خلافت را رها مىساختم و از آن صرف‌نظر مىنمودم . « 3 »

--> ( 1 ) - فرقان ( 25 ) ، آيه 44 . آنان فقط همچون چارپايانند بلكه گمراهترند . ( 2 ) - تاريخ طبرى ، ج 4 ، ص 305 . ( 3 ) - نهج‌البلاغه ، خطبه 3 .