پژوهشكده تحقيقات اسلامى

225

زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)

گواه اين مطلب اشعار و خطبه‌هايى است كه آن حضرت ( ع ) در طول حيات خويش ايراد فرموده‌اند . « 1 » در اين جا به ذكر دو نمونه از آنها مىپردازيم . هنگامى كه « ابوذر » صحابى بزرگوار رسول خدا ( ص ) از طرف عثمان به ربذه تبعيد گشت ، على و فرزندانش ( ع ) او را بدرقه كردند . امام حسين ( ع ) جملاتى را مرتجلًا به زبان آورد كه از نظر فصاحت قابل توجّه است ، او به ابوذر فرمود : يا عَمَّاهُ انَّ اللَّهَ قادِرٌ انْ يُغَيِّرَ ما قَدْ تَرى ، وَاللَّهُ كُلَّ يَوْم فى شَأْنٍ ، وَ قَدْ مَنَعَكَ الْقَومُ دُنْياهُمْ وَ مَنَعْتَهُمْ دينَكَ و ما اغناكَ عمّا مَنَعُوكَ و ما احْوَجَهُم الى ما مَنَعْتَهُمْ فَأَسئِلِ اللَّهَ الصَّبْرَ وَالنَّصْرَ وَاسْتَعِذْ بِهِ مِنَ الْجَشَعِ وَالْجَزَعِ ، فَانَّ الصَّبْرَ مِنَ الدّينِ وَالْكَرِمِ ، وَ انَّ الْجَشَعَ لا يُقَدِّمُ رِزْقاً وَالْجَزَعَ لا يُؤَخِّرُ اجَلًا « 2 » اى عمو جان ! خداوند قادر است كه وضع كنونى را دگرگون سازد ، و خداوند هر روزى دست به كار چيزى است ، و اين قوم دنياى خود را از تو بازداشتند و تو دين خود را از آنان . راستى كه تو چه بى نيازى از آنچه تو را محروم ساختند ، و آنان چقدر به آنچه تو آنها را محروم ساختى نيازمندند . پس از خداوند صبر و يارى بخواه ، و از حرص و بىتابى به او پناه بر ، كه صبر از دين و كرم است . و نه حرص روزى را پيش اندازد و نه بىتابى اجل را به تأخير افكند . و در روز عاشورا شروع به خواندن خطابه‌اى كرد كه ، اگر قيس بن ساعده ( از ادباى عرب ) حاضر بود از سخن گفتن فرومىماند . و اگر اديبان عرب شاهد بودند ، از سر تعظيم به سجده مىافتادند . اين مطلب به خوبى از بيان عمر سعد به دست مىآيد كه گفت : واى برشما ! با او سخن نگوييد او پسر پدرش مىباشد ( يعنى شبيه پدرش على بن ابى طالب ( ع ) است ) سوگند به خدا اگر او يك روز ديگر بين شما بماند از سخن گفتن خسته نمىشود و بازنمىماند . « 3 »

--> ( 1 ) - ر . ك : موسوعة كلمات الامام الحسين ( ع ) . ( 2 ) - همان ، ص 124 ، به نقل از الغدير ، ج 8 ، ص 301 ؛ بحارالانوار ، ج 22 ، ص 412 . ( 3 ) - اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 602 .