مسألهء مشروعيت يك حكومت و نظام ، هر نوع حكومتى كه باشد ، از مباحث پايه‌اى علم سياست و از دغدغه‌هاى مهم ارباب قدرت بوده و هست . اين موضوع براساس اين واقعيت شكل گرفته است كه بشر فطرتاً طالب آزادى مطلق است و جز براساس توجيهى عقلى ( عرفى ) يا دينى ، حاضر به پذيرش سلطهء ديگران بر امور خود نيست . از اين رو ، همهء حكومتگران در طول تاريخ ، جز حاكمان بيگانه و مهاجم ، سعى داشته‌اند تا به هر شكل ممكن ، سلطه و حاكميت خود را توجيه نمايند و به عبارت ديگر ، وجهى براى مشروعيت حاكميت خود دست و پا كنند . « 1 » در رابطه با ساختار يك نظام ، مواردى چون : سازمان دولت - قواى سه گانه : مقنّنه ، مجريه و قضائيه - ، رابطهء متقابل حكومت با مردم ، نحوهء تصدى مقامات حكومتى ، مبناى قانونگذارى و برنامه‌ريزى و قضاوت ، احوال و اوصاف زمامداران و متصديان امور حكومتى ، هدف قانون‌گذارى و برنامه‌ريزى ، كم و كيف فعاليت‌هاى احزاب و نيروهاى مخالف نظام و نحوهء برخورد با آنان ، از اهم مسائل مورد توجه است . و در مورد وظايف و عملكرد مورد انتظار از يك نظام ، امورى چون : حفظ امنيّت مرزها ، تنظيم قوانين مورد نياز در زمينه‌هاى مختلف اجتماعى ، تهيه و تدارك ساز و كارهاى مناسب جهت اجراى قوانين ، تأمين امنيّت مالى و جانى شهروندان در چهارچوب قانون و برخورد با اخلال‌گران در نظم و امنيت جامعه ، جمع‌آورى ماليات‌ها و ادارهء اموال عمومى ، توزيع ثروت ملى ، رفع مخاصمات و منازعات براساس قانون ، آموزش و پرورش شهروندان و انتقال ارزش‌ها و آداب و رسوم و هنجارهاى مورد قبول جامعه به نسل جديد ، ارائهء برخى تسهيلات و خدمات عمومى و انجام اقدامات لازم جهت رشد و توسعهء جامعه در ابعاد مختلف از جمله در زمينه‌هاى فرهنگى ، تربيتى و اخلاقى و اقتصادى و تنظيم روابط خارجى در راستاى حفظ منافع ملّى را در برمىگيرد . بنابراين ، مجموعهء مسائل فوق كه بعضى از آنها - مانند دستهء اول - معمولًا تحت عنوان « فلسفهء سياسى » و برخى ديگر - مانند دستهء دوم و سوم - تحت عنوان « نظام سياسى » طرح

--> ( 1 ) - جهت بررسى بيشتر اين موضوع به منابع زير مراجعه شود : ويل دورانت ، تاريخ تمدن ، ج 1 ( مشرق زمين گهوارهء تمدن ) ؛ حسن پيرنيا ، ايران باستان ؛ جان بى . ناس ، تاريخ جامع اديان ، ترجمهء علىاصغر حكمت .