فصل اوّل : شخصيّت خانوادگى امام حسين ( ع ) در تكوين و شكل‌گيرى ويژگىهاى اخلاقى و نفسانى ، كه تعيين‌كنندهء شخصيت انسان محسوب مىشوند . عوامل سه‌گانهء خانواده ، معلّم و مربى و دوستان و همكاران مؤثرند . در بين اين عوامل ، خانواده به‌عنوان پايه‌گذار شخصيّت فرد ، مهم‌ترين نقش را ايفا مىنمايد . فرزندان نه تنها از نظر جسمى از والدين خود متأثر هستند و وجودشان معدّلى از خصوصيات فيزيكى آنها مىباشد ، بلكه از نظر روحى و روانى نيز تا حدّ زيادى تحت تأثير ايشان هستند « 1 » و اين مسأله در علم ژنتيك به اثبات رسيده است . اين سخن بدين معنا نيست كه تنها ملاكِ ارزيابى شخصيّت افراد ، اصالت و شرافت خانواده آنان مىباشد كه گفته شود شخصيت افراد به صفات روحى و اخلاقى و بدنى خانوادهء آنان بستگى دارد نه خود آنان ؛ بلكه مقصود اين است كه يكى از عواملى كه روح و روان انسان را تحت تأثير قرار مىدهد و در نتيجه رفتار اختيارى او را متأثر مىسازد خانواده است . به‌عبارت ديگر ، فضايل و كمالات انسان در پرتو افعال اختيارى او به‌دست مىآيد ؛ امّا آنچه منشأ اين افعال اختيارى را تحت تأثير قرار مىدهد ، متعددند ؛ يكى از مهم‌ترين آنها خانواده ، مخصوصاً والدين هستند . به همين جهت بود كه على ( ع ) در نامه خود به مالك اشتر نوشت : از افرادى كه با تجربه و با حياء و از خاندان صالحه مىباشند در كارها استفاده كن ، زيرا آنها كم‌طمع‌تر و نسبت به عواقب امور بيناتر هستند . « 2 »

--> ( 1 ) - نهج‌البلاغه ، نامه 53 . على ( ع ) به مالك اشتر نوشت : « براى كارها كسانى را برگزين كه از تجربه و نجابت بهره‌مندند و از خانواده‌هاى ريشه دار و شايسته و پيشتاز در اسلام برخاسته‌اند كه چنين كسانى در اخلاق برترند و در آبرومندى سالم‌تر ، به آزمندىهاى مادّى كم‌تر چشم دارند و به پايان كار بيشتر مىانديشند . » ( 2 ) - نهج‌البلاغه ، نامه 53 .