بىثمر و حداقل زمينه را براى به وجود آوردن يك اختلاف طبقاتى كه با سياست مالى اسلام هماهنگى نداشت ، آماده ساخت . 2 - 3 . سياست مالى عثمان عثمان علاوه بر آنكه به اختلاف در تقسيم « عطا » ادامه داد ، مقرّرىها را نيز افزايش داد . اگر چه با بالا بردن مقدار مقرّرى ، وضع فقرا كمى بهتر شد ولى به همان نسبت هم به ثروت ثروتمندان افزوده گشت . چيزى كه بيشتر از همه مساوات واقعى اسلامى را به هم زد و موجب شد ثروت‌هاى كلان نزد عدّه معدودى جمع گردد ، بذل و بخشش بى جا و زيادى بود كه اين خليفه به استناد حقوق خلافت ، نسبت به كسانى كه اكثراً از ثروت چيزى كم نداشتند ، معمول مىداشت . او تمام قيودى را كه اسلام براى جلوگيرى از لغزش كارگزاران مقرر كرده بود ، ناديده گرفت و يك اشرافيت بى سابقه در عالم اسلام پديد آورد . « 1 » على ( ع ) در اين باره مىفرمايد : سوّمين خليفه ، در حالى به آن مقام نشست كه ( قصد آن داشت تا ) شكمش را در اين آلوده جاىِ پر آب و علف پر كند . همراه با او ، قوم و خويشانش كمر به اين بستند كه مال خدا را چنان بخورند كه شتر سبزهء نو رستهء بهاره را به دندان مىكَند و مىخورد . سرانجام ، رشته‌هاى اقتدارش از هم بگسليد و رفتار و سياستش او را به كشتن داد ، و دار و دسته و خويشاوندانش او را زمين زدند و ساقط كردند . « 2 » « علّامه امينى » بخشش‌هاى بدون حساب و كتاب عثمان را از بيت‌المال به نزديكانش نقل كرده است كه مجموعاً بالغ بر 000 ، 770 ، 126 درهم و 000 ، 310 ، 4 دينار مىشود . « 3 » « يعقوبى » مىنويسد :

--> ( 1 ) - ر . ك . بررسى وضع مالى و ماليه مسلمين ، ابوالقاسم اجتهادى ، ص 105 - 120 . ( 2 ) - نهج‌البلاغه ، خطبه 3 . ( 3 ) - الغدير ، ج 8 ، ص 286 ، در بخش نخست زمينه‌هاى قيام امام حسين ( ع ) ، ص 209 ، 211 ، جزئيات اين ارقام آمده‌است .