پژوهشكده تحقيقات اسلامى
58
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
و كَذلِكَ ما ارْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فى قَرْيَةٍ مِنْ نَذيرٍ الَّا قالَ مُتْرَفُوها انَّا وَجَدْنا اباءَنا عَلى امَّةٍ وَ انَّا عَلى اثارِهِمْ مُقْتَدُون . « 1 » قرآن كريم نظام طبقاتى مردم عصر جاهلى ، هيچ شرطى را در جهت توليد و كسب و مصرف اموال ، قبول نمىكردند . لذا از هر راهى كسب ثروت مىكردند و به نحو دلخواه نيز مصرف مىنمودند . نتيجهء اين بىبند و بارى در كسب درآمد اين بود كه طبقات حاكم و مقتدر روز به روز بر ثروت و قدرتشان افزوده مىشد و طبقات پايين جامعه ضعيفتر مىشدند . مردم حجاز قبل از اسلام به دو طبقهء توانگران و خوشگذران ( ملأ ) و نيز محرومانِ گرفتار ، تقسيم مىشدند . رؤساى قبايل و اعوان و انصار آنها جزو اشراف ، و از وضعيت نسبتاً خوبى برخوردار بودند ، امّا تودهء مردم از طبقات پايين اجتماعى محسوب مىشدند و با بدبختىهاى فراوان زندگى خود را سپرى مىكردند . عمر فروخ مىنويسد : مردم جزيرة العرب قبل از بعثت به دو گروه غنى و فقير
--> ( 1 ) - زخرف ( 43 ) ، آيهء 24 . و اين گونه در هيچ شهر و ديارى پيش از تو پيامبر انذاركنندهاى نفرستاديم مگر اينكه ثروتمندان مست و مغرور آن گفتند : « ما پدران خود را بر آيينى يافتيم و به آثار آنان اقتدا مىكنيم . »