فقط در مكتب اسلام وصول به آخرين نقطه رفيعه معرفت حاصل مىشود در اديان ماضيه بالاترين مرتبهء تكاملى براى انسان وصول به حقيقت كلمهء مباركهء لا إله إلّا الله بوده است . وصول به اين مرحله با فناى در اسماء و صفات نيز ميسّر است ؛ زيرا مفهوم اين كلمهء طيّبه نفى هر گونه تأثير و سببيّت در عالم اسباب و مسببّات ، و حصر حقيقت مؤثّر واحد در عالم وجود ، و طبعاً نفى هر گونه عبوديّتى در قبال عبوديّت حضرت احديّت مىباشد . امّا در مكتب اسلام شعار ، از مرتبه و مرحلهء لا إله إلّا الله فراتر رفته ، و با اعلان كلمهء مباركهء الله أكبر به آخرين نقطهء رفيعهء معرفت كه بواسطهء فناى ذاتِ سالك در ذاتِ حضرت حقّ حاصل مىشود دست يافته است . ادراك سالك و اصل در اديان گذشته به معناى فناى ذاتى نبوده است ، بلكه با وصول به حقيقت و مفهوم لا إله إلّا الله خداى متعال را متّصف به مُحُوضت در عبوديّت و انحصار در تأثير و علّيّت و ارجاع تمام آثار وجود به ذات اقدس حقّ كه لازمهء توحيد صفاتى و افعالى است مىنمايد ؛ امّا در مرتبه الله أكبر ديگر تعيّنى وجود ندارد تا ادراك اين معانى را بنمايد . در آنجا تعيّن ، تعيّن ذات اقدس حقّ است ، و ادراك سالك و اصل ، نفس ادراك و علم حضورى حضرت حقّ خواهد بود ؛ و هر كلام و فعلى كه از شخص كامل در اين مرتبه صادر شود ، نفس كلام و فعل و اراده و مشيّت خداى سبحان است . و اين مقام همان مقام صلوح است كه در قرآن كريم به آن اشارت شده است . لازم به تذكّر است كه صلوح در قرآن مجيد به دو رتبه‌از مراتب