الشيخ رسول جعفريان وديگران

76

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

اين كه تاريخ تولدش سال 83 ه . بوده ، « 1 » معلوم مىشود روايتش از او مرسل است . بلاذرى گويد : از او خواستند تا از على ( ع ) بد گويد . پرسيد : چه بگويم ؟ گفتند : بگو ابو بكر را مسموم كرد ؛ با قاتلان عمر همكارى نمود و عثمان را كشت ! نافع جواب داد : به خدا سوگند ! من از اين مطالبى كه مىگوييد بىخبرم ؛ پس چگونه آنها را بر زبان جارى كنم ؟ ! « 2 » به نظر مىرسد او خود را از نزاعهاى سياسى كنار كشيده بود . از اين رو به درخواست يارى محمد نفس زكيه ، پاسخ منفى داد . « 3 » نافع در سن 72 يا 73 سالگى در سال 157 ه . در مدينه درگذشت . « 4 » 16 . ابو نعيم ، وهب بن كيسان او معروف به « معلم » بوده و از جمله موالى آل زبير است . « 5 » از انس بن مالك ، جابر بن عبد الله انصارى ، ابو سعيد خدرى ، عبد الله بن عمر ، عبد الله بن زبير ، عروه و اسما بنت ابى بكر روايت كرده و كسانى چون مالك بن انس ، محمد بن اسحاق و هشام بن عروه ، راويان اخبار او مىباشند . « 6 » روايات او در سيره اندك است ؛ اما با اين حال يكى از روايات مهم مربوط به مبعث ، روايت عبيد بن عمير مىباشد كه از طريق وهب بن كيسان گزارش شده است . « 7 » اين روايت مىگويد رسول خدا ( ص ) وحى را در خواب از جبرئيل دريافت كرد . با اين حال ، ابن حبان و ابن شاهين روايات او را داراى درجهء بالايى از اتقان دانسته‌اند . « 8 » ابن سعد و خليفه تاريخ وفات او را 127 ه . « 9 » و ترمذى سال 129 ه . گفته‌اند . « 10 » ابن حجر نظر اول را مشهور دانسته است . « 11 »

--> ( 1 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 460 . ( 2 ) . انساب الاشراف ، ج 9 ، ص 450 . ( 3 ) . تاريخ الطبرى ، ج 7 ، ص 572 و 573 . ( 4 ) . تاريخ خليفه ، ص 346 ؛ الجرح و التعديل ، ج 8 ، ص 457 . ( 5 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 411 ؛ تهذيب الكمال ، ج 31 ، ص 137 . ( 6 ) . ثقات ، ج 5 ، ص 490 ؛ تهذيب الكمال ، ج 31 ، ص 137 . ( 7 ) . سيرة النبويه ، ج 1 ، ص 252 و 253 . ( 8 ) . تاريخ اسماء الثقات ، ص 50 ؛ مشاهير ، ص 130 . ( 9 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 411 ؛ تاريخ خليفه ، ص 302 . ( 10 ) . تهذيب الكمال ؛ ج 31 ، ص 138 . ( 11 ) . تهذيب التهذيب ، ج 11 ، ص 146 .