الشيخ رسول جعفريان وديگران
49
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)
10 . يوم الدار و مقتل عثمان ، سيف بن عمر ( م . 180 ه . / 796 م . ) « 1 » 11 . الاشربه ، سيف بن عمر « 2 » 12 . الكنى ، ابو احمد حاكم كبير محمد بن محمد نيشابورى ( م . 378 ه . / 979 م . ) « 3 » 13 . كتاب المؤتلف و المختلف ، دار قطنى على بن عمر بغدادى ( م . 380 ه . / 991 م . ) « 4 » 14 . احكام القرآن ، سامى زكريا بن يحيى ( م . 307 ه . / 919 م . ) « 5 » 15 . صحيح البخارى ( م . 256 ه . / 869 م . ) « 6 » 16 . صحيح مسلم ( م . 261 ه . / 874 م . ) « 7 » 17 . سنن النسائى ، ابو عبد الرحمن احمد بن شعيب ( م . 303 ه . / 915 م . ) « 8 » 18 . الاذواء ، مبرّد « 9 » 19 . طبقات الشعراء ، ابو عبد القاسم بن سلام « 10 » 20 . المصنف ، ابن ابى شيبه فى فتح العراق ! « 11 » 4 . تأكيد بر جنبههاى تاريخى نگاهى جستجوگرانه به مقايسه ميان كار ابن عبد البر و كتابهايى كه پيش از وى دربارهء صحابه نوشته شده ، نشان مىدهد كه نوشتههاى ابن عبد البر از بعد توجه به جنبههاى تاريخى و شرح حال صحابه ، از آنها ممتاز و برجسته است . چه ، او از كارهاى قبل از خودش ، انتقاد مىكند كه در شرح حال بزرگان صحابه ، آن چنان كه مرتبت آنها را آشكار كند ، عمل نكردهاند ؛ و نوشته است : من در اين باره ، به بيان ريزترين نكات ممكن پرداختهام و فضايل صاحبان فضيلت و سوابق و جايگاه و مراتب آنها را تا حد امكان به اختصار - آن اندازه كه انسان عاقل مطلب را دريافت كند - بيان خواهم كرد . « 12 »
--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 646 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 775 ، 776 . ( 3 ) . همان ج 3 ، ص 1426 ، ج 4 ، ص 1603 . بخشى از آن در مكتبة الأزهريه ، به شمارهء 228 موجود است ( ر . ك : تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 332 ) . ( 4 ) . همان ، ج 3 ، ص 1021 ، 1117 . ( 5 ) . همان ، ج 1 ، ص 275 ، ج 3 ، ص 880 . ( 6 ) . همان ، ج 3 ، ص 868 ، ج 4 ، ص 1448 . ( 7 ) . همان ، ج 2 ، ص 637 ، ج 4 ، 1850 ، 1869 . ( 8 ) . همان ، ج 3 ، ص 1126 . ( 9 ) . همان ، ج 2 ، ص 477 ، 478 . ( 10 ) . همان ، ج 3 ، ص 902 ، ج 4 ، ص 1871 . ( 11 ) . همان ، ج 1 ، ص 408 . ( 12 ) . ر . ك : معرفة الصحابه ابن منده ( م . 395 ه . ) ، بخشى خطى از آن ، كه در 24 برگ بر جاى مانده و از كنيه