الشيخ رسول جعفريان وديگران
44
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)
پس از آن ، به حديثى از پيامبر ( ص ) اشاره مىكند كه در آن فرمودند : اهل بدر و اهل خيبر داخل جهنم نمىشوند و دستور دادند كه به صحابه احترام شود . وى به بعضى از احاديث آن حضرت دربارهء ويژگيهاى شمارى از صحابه استدلال كرده ، تا فضل و منزلت آنها را از نظر دانش و ديانت نشان دهد . سپس به مطالبى كه لازم است در شناخت صحابه به آن توجه شود ، اشاره دارد : شناخت نام صحابى ، نسب ، و بحث از روش زندگى او از آن جمله است . البته از عدالت آنها نبايد پرسش شود ؛ چون عدالتشان قطعى است [ ! ] وى آنگاه به آثارى كه پيش از وى نوشته شده ، پرداخته و گفته است : آنها در ذكر انساب ، اطالهء كلام داده و نقلهاى حديثى زيادى آوردهاند ؛ در حالى كه از اخبار و احوال آنها كمتر ياد كردهاند . وى روش خود را در ضمن بهرهگيرى از آنها همراه با كوتاه كردن مطالب ، توضيح داده است . آنگاه به بيان منابع و مآخذ خود پرداخته و مهمترين آنها را همراه با يادآورى طرق روايتى خود ، نام برده است . وى يادآور شده است كه او تنها كسانى را كه صحابى بودن آنها ، و لو با يك بار ديدن يا شنيدن ، قطعى باشد ، نياورده ، بلكه از هر كسى كه در روزگار آن حضرت متولد شده و به وى ايمان آورده ، حتى اگر آن حضرت را نديده باشد ، نام برده است . او به اين نكته نيز اشاره كرده كه استيعاب ، مدخل خاصى براى ياد از انساب راويانى كه روايتى از آن حضرت دارند ، بر حسب قبايلشان ، آورده است . پس از پايان مقدمهء ياد شده ، به اختصار سيرهء نبوى را ، آن مقدار كه دانستنش لازم بوده ، آورده است ؛ مطالبى كه سزا نيست عالمى آنها را نداند و نيكوست از آنها ياد شود تا در شناخت مصحوب و صاحب ، عالم راغب و دانش پژوه جستجوگر مفيد افتد . نيز از نام و نسب آن حضرت ياد كرده ، همچنين از ولادت ، رضا ع آن حضرت در بنى سعد ، ازدواج با خديجه و بحثى دربارهء اختلاف در سن خديجه در وقت ازدواج ، سپس از آغاز بعثت و اختلاف در سن آن حضرت در وقت بعثت و عقيدهء خود در اين باره گفتگو كرده است . در ادامه ، مرورى سريع دارد بر رخدادهاى پس از اعلان دعوت ، نيز وفات ابو طالب و خديجه و بعد معراج . آنگاه از هجرت به اختصار سخن گفته و تفصيل را به كتاب الدرر واگذار كرده است . سپس از زنان پيامبر و زمان ازدواج آنها سخن گفته و تفصيل را به بخش زنان سپرده است .