منابع ابن عبد البر در الدرر ابن عبد البر در مقدمه و خاتمهء كتاب ، منابعى را كه از آنها بهره برده ، ياد كرده است . وى اشاره كرده كه وى مطالب اصلى كتاب را به صورت تلخيص شده از كتاب مغازى موسى بن عقبه ( م . 141 ه . / 758 م . ) و كتاب ابن اسحاق ( م . 151 ه . / 768 م . ) ، كه بيشترين اعتمادش بر اين كتاب بوده ، استفاده كرده است . وى از هر سه متن روايت شده از ابن اسحاق بهره برده است . « 1 » روايت ابراهيم بن سعد ( م . 184 ، 185 ه . / 800 م . ) « 2 » و زياد بكّائى ( م . 183 ه . / 799 ه . ) از ابن اسحاق ، از طريق متن ابن هشام ، « 3 » و روايت يونس بن بكير ( م . 199 ه . / 814 م . ) « 4 » مشهور است كه ابن اسحاق يكى از عالمان برجسته در زمينهء شناخت مغازى و سيره است . « 5 » و نيز اين اصل پذيرفته شده است اين كه مرجع در مغازى و روزگار نبوى ، ابن اسحاق است . اين به رغم آن است كه وى مطالب شاذ و نادرى هم دارد و سخنش در حلال و حرام حجت نيست ، گرچه قابل استشهاد هست . « 6 » دوّمين منبع اصلى ابن عبد البر ، كتاب موسى بن عقبه است كه از نظر بسيارى از محدثان ، از ابن اسحاق موثق‌تر است . خطيب بغدادى ( م . 463 ه . / 1070 م . ) « 7 » در كتاب الجامع لاخلاق الراوى و السامع « 8 » آورده كه شافعى گفته است : در باب مغازى ، از كتاب موسى بن عقبه ، با همهء كوچكى و نداشتن برخى از مطالبى كه در منابع ديگر آمده ، اثرى صحيح‌تر وجود ندارد . « 9 » وقتى از مالك دربارهء مغازى پرسش شد ، گفت : مغازى موسى بن عقبه ، آن مرد صالح را بخوان كه صحيح‌ترين مغازيها است . « 10 » ابن عبد البر كتاب موسى بن عقبه را از سه طريق روايت كرده و براى شناخت طرقى كه به واسطهء آنها مغازى موسى بن عقبه را روايت كرده ، به كتاب استيعاب و نيز به فهرست

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 275 . ( 2 ) . همان ، ص 31 ، 211 . ( 3 ) . همان ، ص 40 ، 41 ، 42 ، 59 ، 206 ، 211 ، 273 . ( 4 ) . همان ، ص 211 . ( 5 ) . تذكرة الحفاظ ، ج 1 ، ص 173 ؛ شذرات الذهب ، ج 5 ، ص 148 . ( 6 ) . همان . ( 7 ) . ابو بكر على بن ثابت معروف به خطيب بغدادى كه از وى با عنوان حافظ مشرق و از ابن عبد البر به عنوان حافظ مغرب ياد شده است . ر . ك : تذكرة الحفاظ ، ج 3 ، ص 135 . ( 8 ) . نسخهء خطى در معهد المخطوطات در قاهره . ( 9 ) . الجامع لاخلاق الراوى ، مخطوط ، ج 8 ، برگ 6 . ( 10 ) . همان ، برگ 16 .