مروياتش احاله داده است . « 1 » دو طريق آن ، از طريق شيوخ خود وى تا موسى بن عقبه است و روايت سوم از ابن ابى خيثمه احمد بن زهير ( م . 279 ه . / 892 م . ) در كتاب تاريخ الكبير او . « 2 » كتابهاى واقدى هم از مصادر اوست كه در خاتمه از آنها ياد كرده ، اما تنها يك نص از او نقل كرده است . « 3 » وى در الدرر سند روايتى خود را تا واقدى نياورده و مطلب را از ترس طولانى شدن ، به استيعاب احاله داده است ؛ « 4 » چرا كه هدف وى در الدرر رعايت اختصار بوده است . كتابهايى كه ابن عبد البر از واقدى ، روايت كرده طبقات و تاريخ است . ابن عبد البر در مقدمه و خاتمهء كتاب ، تنها از برخى از كتابها ياد كرده و اين به دليل پرهيز از تطويل بوده است ، « 5 » اما وقتى كتاب را ورق بزنيم ، شمار فراوانى از منابع را مىبينيم كه در سيره يا رجال و يا حديث ، از آنها استفاده كرده است . آنچه از اسناد ارائه شده در كتاب الدرر بر مىآيد ، اين است كه اعتماد وى بيشتر به كتابهاى سيره‌اى است كه از شرق آمده است . او زمانى كه نتوانسته منابعى را كه اصحاب سيره از آنها روايت كرده‌اند به دست آورد ، به آنچه كه اصحاب از اين اصول نقل كرده‌اند ، اكتفا كرده تا از اين طريق بتواند با استفاده از طريق روايتى خود از مشايخ ، و نيز با استفاده از كتابهاى حديث كه در آنها روايت توثيق شده ، از آن اصول نقل كند . اما منابعى كه وى از آنها نقل كرده و در مقدمه و خاتمهء الدرر از آنها نام نبرده ، عبارتند از : كتاب محمد بن مسلم بن شهاب زهرى ( م . 124 ه . / 741 م . ) نمىدانيم كتاب مغازى زهرى به اندلس رسيده است يا نه . در كتابهاى فهارس ، چيزى كه بر رسيدن آن دلالت كند ، نيامده است ، اما مطالبى از آن در مصادر سيره و حديث كه به اندلس رسيده ، نقل شده است ؛ مانند سيرهء ابن اسحاق ، « 6 » كتب مغازى موسى بن عقبه ، « 7 » وليد بن مسلم ، « 8 » معمر بن راشد ( م . 153 ه . / 770 م . ) « 9 » و مصنف ابى داود سليمان بن اشعث سجستانى در حديث . « 10 »

--> ( 1 ) . ر . ك : الدرر ، ص 275 . ابن عبد البر در الدرر در اين صفحات از آن نقل كرده است : 39 ، 56 ، 59 ، 62 ، 209 ، 214 ، 216 . ( 2 ) . ر . ك : استيعاب ، ج 1 ، ص 21 ؛ مقدمهء الدرر ، ص 9 ؛ و شرح حال ابن ابى خيثمه ، ر . ك : تذكرة الحفاظ ، ج 2 ، ص 596 . ( 3 ) . الدرر ، ص 39 . ( 4 ) . استيعاب ، ج 1 ، ص 21 - 22 . ( 5 ) . الدرر ، ص 29 ، 276 . ( 6 ) . ابن عبد البر به روايت ابن اسحاق از زهرى نقل مىكند . الدرر ، ص 56 ، 202 . ( 7 ) . مقايسه كنيد با الدرر ، ص 39 ، 56 ، 62 ، 181 ، 216 . ( 8 ) . الدرر ، ص 60 . ( 9 ) . الدرر ، ص 267 . ( 10 ) . الدرر ، ص 33 ، 37 ، 38 ، 50 ، 63 ، 67 ، 139 ، گاهى تنها از زهرى نقل مىكند ؛ روشن نيست از مغازى او