الشيخ رسول جعفريان وديگران
362
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)
در فصل چهارم ، از ادارهء استطلاع ، كه كسب اطلاعات دربارهء مقاصد دشمن ، مانند محل تجمع آنان ، محدودهء تحرك نيروها و برنامهريزى طبق اين اخبار و اطلاعات را بر عهده داشته ، سخن گفته است . در فصل پنجم ، به شكل جنگ و عمليات جنگى پرداخته و از ادارهء عمليات ، به عنوان تعيين كنندهء نيروهاى اعزامى و سرايا و نيز فرماندهان جنگ ، ترغيب به جنگ و راههاى حركت نيروها ، ترسيم كنندهء شيوهء هجوم و روش از ميان برداشتن موانع و حصارهاى موجود در ميدانهاى جنگ و مسائل ديگر جنگ ياد كرده است . وى همچنين به ادارهء تدريب ، كه آماده سازى نيروها - چون دادن اطلاعات و آشنايى با مسائل جنگ - و امور ديگر را به عهده دارد ، و نيز به ادارهء تسليح ، كه پشتيبانى و تأمين سلاح و تعيين نوع سلاح و چگونگى استفاده از آن را به عهده داشته ، اشاره كرده است . در برخى از موارد ، كاربرد برخى از سلاحها و سپرها را نيز بيان كرده است . در فصل ششم ، به چگونگى تداركات نيروها از نظر تهيه لباس ، مسكن ، آب و غذا پرداخته و از برخى انواع وسايط نقليه در جنگ و غذاهاى مورد استفاده و . . . و مشكلات موجود در راه تأمين اين امور ياد كرده است . وى سپس ادارهء غنايم و وظيفهء آن را - كه جمع غنيمت و ترتيب و توزيع آن بين افراد بوده - توضيح داده و پس از آن به تشكيلاتى كه عهدهدار رسيدگى به وضع جسمانى مبارزان و بيرون بردن مجروحان از ميدان جنگ و جراحى و مداواى آنان بوده ، با عنوان « ادارة الخدمات الطبيّه » اشاره كرده و به خاك سپردن كشتهشدگان را نيز از وظايف آنان دانسته است . نويسنده در پايان ، پس از ذكر احترام پيامبر ( ص ) به شهيدان ، از نقش زنان در پشتيبانى نيروها و برخى از امور ، چون رساندن آب و غذا به مجاهدان ياد كرده است . نويسنده با ذكر خاتمهاى كه در آن مقايسهاى كوتاه بين نيروهاى اسلام و اهداف آنان در زمان رسول خدا ( ص ) و پس از ايشان انجام داده ، مطالب كتاب را پايان داده است . نگارش اين كتاب بيشتر به صورت بيان مطالب و نقل شواهد است . ويژگى ممتاز اين نوشته ، فراوانى ارجاعات و منابعى است كه براى هر شاهد و نقل تاريخى ذكر شده است . 21 . فى النظام السياسى للدولة الاسلامية ؛ محمد سليم العوا ، چاپ اول ، قاهره و بيروت : دار الشروق ، 1410 ه . موضوع اين كتاب ، بررسى نظام سياسى دولت اسلامى است و مبحث دوم از فصل