الشيخ رسول جعفريان وديگران

360

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

نويسنده پس از اشاره به تعرض پيامبر به كاروانهاى تجارى قريش ، به منظور تضعيف توان اقتصادى و جنگى آنان پس از جنگ بدر ، از مقدمات جنگ احد ياد كرده و در ادامه به درسهايى كه مىتوان از جنگ احد آموخت ، پرداخته است ؛ مانند اهميت بسيج نيروها ، مشورت در هنگام ترسيم خطوط جنگ ، روح معنوى حاكم بر نيروهاى پيامبر ، پشتيبانى نيروها در هنگام جنگ ، ضرورت اجراى اوامر فرماندهى جنگ ، اهميت حضور فرمانده در جنگ ، شجاعت جنگجويان و . . . نويسنده در بخشهاى ديگرى از كتاب به جنگهاى ديگر پيامبر ( ص ) از جمله غزوه خندق پرداخته و مطالبى را كه مىتوان از اين جنگ آموخت ، به صورت ذيل آورده است : به كارگيرى ابزار جديد جنگى كه دشمن با آن آشنا نيست ، نقش بارز خدعه و نيرنگ در جنگ ، همكارى فرمانده با لشكريان در ميدان نبرد به عنوان يك امر محورى ، ضرورت حاكم بودن روح نبرد بر جنگجويان ، ضرورت و اهميت پشتيبانى نيروها و تداركات ، ضرورت جذب هم پيمانان جديد - كه در واقعه خندق به اثبات رسيد - و شناخت وضع هوا و باد و امثال آن و . . . . نويسنده در بخش ديگر ، به اصول جنگ ، چون استكشاف ( كسب اطلاعات دربارهء موقعيت جنگى و وضعيت سلاح خود ) حشد ( بسيج نيروها ) ، المفاجأة ( شبيخون به دشمن ) ، حمله و هجوم ، محاصره ، توجه به هدف ، سلامتى نيروها ، شورا و امثال آن ، در جنگهاى پيامبر ( ص ) اشاره كرده است و در بخشى ديگر با يادآورى نيروى معنوى جنگجويان ، در پايان كتاب از ويژگيهاى فرماندهى پيامبر ( ص ) در جنگ ياد كرده و صفات شخصى آن حضرت و ويژگيهايش را به عنوان يك فرمانده برشمرده ، از مواردى چون : ايمان ، اخلاق ، اعتماد به نفس آن حضرت ، از نظر ويژگى فردى ، و از شجاعت ، گستردگى اطلاعات ، سياست ، اهتمام به لشكريان ، رويارويى با حقايق و مواردى ديگر ، به عنوان فرمانده جنگ ياد كرده است . 19 . الغزوات النبوية المطهرة من وجهة نظر فن الحرب ؛ ابراهيم اسماعيل كاخا ، چاپ اول ، دمشق : دار حسان ، 1413 ه . 156 ص . نويسنده در اين كتاب دربارهء شيوه‌ها و فنون جنگىاى كه رسول خدا ( ص ) در جنگهاى مختلف به كار مىبرد ، سخن گفته است . وى پس از آوردن مقدمه‌اى كوتاه ، به جنگهاى پيامبر ( ص ) اشاره كرده ، غزوه‌هاى بدر ، احد ، بنى المصطلق ، خندق ، بنى قريظه ،