نويسنده در اين كتاب به چگونگى دولت و حكومت در زمان رسول خدا ( ص ) پرداخته و مطالب خود را در پنج بخش با عناوين : « اهل مدينه و دعوت اسلامى » ، « تشكيل حاكميت در مدينه » ، « جهاد و به كارگيرى سلاح » ، « گسترش اسلام در شبه جزيره عرب » و « رسالت اسلام » آورده ، كه هر بخش شامل چند فصل و مجموع آن 27 فصل است . البته برخى از فصول آن ، چندان ارتباطى به نظام حكومتى پيامبر ندارد ، همچون فصل هشتم كه دربارهء يهوديان و رابطهء آنها با دعوت اسلامى است ( ص 167 ) . يا فصل پانزدهم كه دربارهء قبايل حجاز و نظام قبيلگى و مسائل مربوط به آن است ( ص 269 ) . و همچنين فصل بيست و چهارم به بعد كه دربارهء قرآن كريم ، دين و امت ، اخلاق و روابط اجتماعى و خصوصيات اخلاقى پيامبر است ( ص 383 - 427 ) . به هر صورت ، مطالب مربوط به حكومت پيامبر در چند فصل چنين آمده است : در فصل پنجم ، در ضمن مطالبى ، از بيعت عقبه به عنوان نخستين گام در راه تنظيم ادارهء مدينه نام برده شده كه پيامبر بر بيعت كنندگان ، دوازده سالار و نقيب گماشت و اين افراد را از ميان قبايل مختلف برگزيد . نقش آنان هماهنگ كردن و ايجاد اتحاد ميان خاندانهاى مختلف انصار بود . نويسنده در اين فصل پس از بيان لزوم حاكم براى امت از ديدگاه قرآن - به عنوان اركان نظام حكومتى پيامبر - به اطاعت از پيامبر ، به حكم آيهء شريفهء « أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ . . . » * ، اشاره كرده است و پس از آن از كسانى كه در زمان جنگهاى پيامبر براى ادارهء امور مدينه در شهر مىماندند و به وظايف محوله از طرف پيامبر عمل مىكردند ، به عنوان ركنى ديگر از اركان حكومت نام برده است . وى در ادامه ، از موضوعاتى چون : امت ، امنيت ، عدالت و قضاوت ، جنگ و صلح و جايگاه افراد به عنوان اركان ديگر اين نظام ، ياد كرده است ( ص 96 - 112 ) . نويسنده در فصل دهم ، از جهاد و به كار بردن سلاح به عنوان يكى ديگر از برنامه‌هاى ادارهء حكومت پيامبر ( ص ) نام برده و به همين مناسبت شمارى از غزوات و سراياى پيامبر ( ص ) را مطرح كرده و چند فصل را به جزئيات اين غزوات اختصاص داده است ( ص 230 - 268 ) . نگارنده در فصل نوزدهم ، از ارسال نامه‌هاى پيامبر به سرزمينهاى ديگر و نيز اسلام آوردن قبايل مختلف و پيشرفت اسلام اشاره كرده است ( ص 314 - 320 ) . وى در فصل بيست و سوم ، از نظام مالى حكومت پيامبر ( ص ) سخن گفته و با اشاره به نظر اسلام دربارهء بازار و تجارت ، از صدقات رسول خدا ( ص ) ، اقطاع مسلمين ،