الشيخ رسول جعفريان وديگران
347
نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)
وى در بخشى ديگر ، به پيدايش دولت اسلامى در مدينه اشاره كرده و مطالب مربوط به آن را در سه فصل آورده است . در فصل اول با عنوان « پايهها و ساختار دولت مدينه » به موضوعاتى چون بناى فكرى دولت مدينه و مقدمات آن ، از جمله : عقيدهء اسلامى ، بناى مسجد ، برادرى بين مهاجران و انصار ، پيمان بين مسلمانان و غير مسلمانان ، قبله راز وحدت دينى و سياسى مسلمانان ، مشروعيت جهاد و وضعيت نظام اقتصادى پرداخته است . در بخشى ديگر با عنوان « ساختار عمومى نظام اجتماعى دولت مدينه و وظايف دولت در رياست امور » موضوعاتى چون : رسول خدا ( ص ) رئيس دولت ، ديوانها در زمان پيامبر ، نويسندگان وحى و امور دولت ، فرماندهى لشكر ، شاعران و خطيبان دولت ، فرستادگان پيامبر ، داورى ، فتوا دادن ، تعليم ، پزشكى ، بيمارى و علم را مورد توجه قرار داده است . وى در فصل دوم با عنوان « سياست داخلى دولت مدينه » به بيان مطالبى چون : نظام اجتماعى در دولت مدينه : خانواده ، ازدواج ، ارث و جايگاه زن ، نظام اقتصادى در دولت مدينه : زراعت ، تجارت ، صناعت ، نقود و واحدهاى وزن و سنجش و نظام مالى در دولت مدينه ، بيت المال ، نظام جنگى در دولت مدينه : مشروعيت جنگ ، شروط جنگ و صلح ، مقابله با يهوديان داخل ، منافقين در داخل مشركين و در خارج پرداخته است . در بخش سوم ، ضمن بيان سياست خارجى دولت مدينه ، موضوعاتى چون جنگهاى پيامبر ( ص ) ، غزوات بدر ، احد ، احزاب ، خيبر و . . . ، ديپلماسى اسلامى در دولت مدينه ، پيمانهاى پيامبر ، مانند پيمان صلح حديبيه و پيمان با نصاراى نجران ، فرستادگان پيامبر و نامههاى آن حضرت به اميران عرب ، پادشاهان دولتهاى معاصر ، چون قيصر روم و مقوقس و پيدايش وحدت دينى و سياسى جزيرة العرب و سال آمدن وفود را مطرح كرده است . فصول پايانى كتاب به فلسفهء سياسى اسلام و مسائل اعتقادى حكومت مربوط است . در نگارش اين كتاب از منابع دست اول استفاده شده است . 12 . دولة الرسول ( ص ) من التكوين الى التمكين ؛ كامل سلامة الدقس ، چاپ اول ، اردن : دار عمار ، 1415 ه . 608 ص . نويسندهء كتاب ، به چگونگى شكلگيرى دولت پيامبر ( ص ) از ابتداى تشكيل تا تكامل و پياده شدن آن در اجتماع صدر اسلام پرداخته و براى تبيين هر چه بيشتر بحث