قديمىترين گزارش اين سفر ، در كتابهاى ابن اسحاق ، يعقوبى ، ابن سعد ، مروج الذهب و طبرى موجود است . در ميان اين كتابهاى قديمى ، نقلهاى دو كتاب پرارزش يعقوبى و مسعودى بسيار خلاصه است و در آنها تنها به اصل سفر آن حضرت به شام اشاره شده و از آوردن مطالب داستانى خوددارى گرديده است . البته با اين تفاوت كه يعقوبى مىگويد كه پيامبر ( ص ) در اين سفر 9 سال داشته ، « 1 » اما مسعودى معتقد است كه 13 ساله بوده است . « 2 » گزارش سفر اول پيامبر ( ص ) در منابع كهن 1 . نقل ابن اسحاق كه در سيرهء ابن هشام آمده و آن يكى از مدارك مهم و اصيل موجود در منابع تاريخى است كه بسيارى از كتب تاريخى و يا روايى ديگر نيز اين داستان را از او نقل كرده‌اند . نحوهء شروع داستان در سيرهء ابن هشام چنين است : « هنگامى كه ابو طالب براى سفر تجارتى عازم شام بود ، محمد ( ص ) نزد عموى خويش آمد و از او خواست تا وى را تنها نگذارد . ابو طالب بر حال وى رقت نمود و او را همراه كاروان قريش به اين سفر تجارتى برد . در نزديكى شام با راهبى به نام بحيرا ملاقات كردند و راهب علامات و نشانه‌هايى كه دلالت بر نبوّت حضرت داشت ، در وى ملاحظه كرد و ابو طالب را واداشت تا پيامبر ( ص ) را به مكه بازگرداند . « 3 » 2 . دومين منبع مهم در نقل اين گزارش ، تاريخ طبرى است كه از كتب مورد اعتماد اهل سنت است . در اين كتاب ، دو روايت نقل شده است . روايت اول او از ابن اسحاق است كه با اندك تفاوتى در الفاظ و عبارات ، به نقل از ابن هشام آورديم ، و ابن هشام بىآن كه چيزى بدان بيفزايد ، آن را نقل كرده است . اين روايت ، بدون اسناد تا ابن اسحاق نقل شده و قاعدتا در نقل آن ، از كتاب سيرهء ابن اسحاق استفاده شده است . طبرى سند دوم روايت خود را به ابو موسى اشعرى رسانيده است . « 4 » اين همان سندى است كه ترمذى نيز حكايت مزبور را از آن طريق آورده است .

--> ( 1 ) . يعقوبى ، تاريخ ، ج 2 ، ص 191 . ( 2 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 2 ، ص 275 . ( 3 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 191 . ( 4 ) . سنن ترمذى ، ج 5 ، ص 590 ، حديث 3620 .