همچنين ابن سيد الناس هنگامى كه روايت دوم طبرى را نقل مىكند ، مىگويد : « روينا من طريق الترمذى » . « 1 » با اين كه هر دو روايت موجود در تاريخ طبرى از واقعهء واحدى گزارش مىكنند ، سياق آنها تفاوت زيادى با يكديگر دارد ؛ مثلا در روايت اوّل كه به ابن اسحاق نسبت مىدهد ، سايه انداختن ابر و درخت بر محمّد ( ص ) موجب توجه راهب شده است ، ولى در روايت دوم سجدهء حجر و شجر بر حضرت ، راهب را متوجه نبوت وى كرده است . بسيارى از كتب تاريخى ديگر ؛ مثل دلائل النبوه بيهقى ، « 2 » منتظم ابن جوزى ، « 3 » تاريخ دمشق ، « 4 » تاريخ الخميس ، « 5 » سيرهء حلبى ، « 6 » سيرة النبويه و اخبار الخلفاء ابن حبّان ، « 7 » كامل ، « 8 » سبل الهدى و الرشاد ، « 9 » و سيرة النبويهء ذينى دحلان در حاشيهء سيرهء حلبى ، « 10 » روايت موجود در تاريخ طبرى را نقل كرده‌اند ، با اين احتمال كه ممكن است بعضى از اين كتابها روايت ابن اسحاق را مستقيما از كتاب ابن اسحاق گرفته باشند ، نه از سيرهء ابن هشام ، براى نمونه ، دلائل النبوه بيهقى روايت ابن اسحاق را طورى نقل كرده كه گويا كتاب ابن اسحاق را در دسترس داشته است . « 11 » بعضى از منابع نيز روايت سفر پيامبر ( ص ) به شام را به طور مستقيم از ابن اسحاق يا طبرى نقل نكرده‌اند ، بلكه از كتابى كه از ابن اسحاق يا طبرى نقل كرده ، گرفته‌اند . مانند بيهقى كه از ابن اسحاق نقل كرده و خطيب بغدادى در شرح حال عبد الرحمان بن غزوان معروف به قراد ابو نوح ، قصهء سفر پيامبر ( ص ) به شام را عينا از بيهقى گرفته است . 3 . سومين منبع كهن اين روايت ، طبقات ابن سعد است . طبقات در نقل اين سفر دو سند دارد ؛ روايت اول طبقات اين است كه راهب ميان قريش آمد و گفت : در بين شما مرد صالحى وجود دارد ، بعد اشاره كرد به نوجوان قريش و آنگاه به ابو طالب ( ع ) توصيه كرد كه مراقب او باشد . در روايت دوم تنها توصيهء راهب به مراقبت از پيامبر ( ص ) نقل شده است . در ادامه آخرين قسمت ، عبارتى شبيه به نقل ابن اسحاق آورده كه مىگويد : خداوند متعال ،

--> ( 1 ) . عيون الاثر ، ج 2 ، ص 61 . ( 2 ) . دلائل النبوهء بيهقى ، ج 2 ، ص 26 . ( 3 ) . منتظم ابن جوزى ، ج 2 ، ص 292 . ( 4 ) . تاريخ دمشق ، ج 2 ، ص 6 . ( 5 ) . تاريخ الخميس ، ج 1 ، ص 275 . ( 6 ) . سيرة الحلبيه ، ج 1 ، ص 117 . ( 7 ) . سيرة النبويه و اخبار الخلفاء ، ص 58 . ( 8 ) . كامل فى التاريخ ، ج 2 ، ص 23 . ( 9 ) . سبل الهدى و الرشاد ، ج 2 ، ص 140 . ( 10 ) . سيرة النبويهء ذينى دحلان در حاشيهء سيره حلبى ، ج 1 ، ص 93 . ( 11 ) . دلائل النبوهء بيهقى ، ج 2 ، ص 27 .