يك گزارش ويژه و محض تاريخى نيست ، بلكه دقيقا مرتبط با بعثت و مسائل كلامى است ، ما را ناگزير مىسازد كه هم به سند وقايع توجه كامل داشته باشيم و هم اگر تعارضى بين چنين رواياتى وجود داشت - مانند گزارشهاى تاريخى محض - به سادگى از كنار آنها نگذريم ؛ چرا كه در گزارشهاى تاريخى صرف ، بيشتر اوقات تعارض گزارشها به لحاظ زمان و مكان متفاوت بوده و قابل جمع هستند ؛ اما در گزارشهاى ويژه از حيات پيامبر اكرم ( ص ) تعارضها گاهى مثل تعارض در فقه بوده و قابل جمع نيستند ؛ لذا ما در بررسى هر واقعه ، ابتدا همهء روايات مربوط را جمع‌آورى مىكنيم و آنها را با هم مطابقت داده ، در عين حال ، به سند آن نيز توجه خواهيم نمود . بيشترين سعى ما در اين نوشته بر اين خواهد بود كه ببينيم آيا در چنين رواياتى كه از دوران طفوليت حضرت ( ص ) و يا قبل از بعثت گزارش شده ، رنگ داستانى بر جنبهء تاريخى آنها غلبه پيدا كرده است يا نه ؟ در مواردى كه رنگ داستانى بر جنبهء تاريخى آن غلبه كند و سند رخداد نيز داراى اعتبار نباشد ، اگر شواهدى عليه آن رخداد به دست آيد ، مىتوان در آن شك و ترديد كرد و متن آن را مورد انكار قرار داد ؛ خصوصا در رواياتى كه مربوط به تاريخ انبيا است و رنگ وحى ، معجزه ، اخبار از آينده و به عبارتى ماوراء طبيعى دارد . « 1 » يكى از روايات مربوط به قبل از بعثت ، كه موضوع بحث اين مقوله است ، سفر پيامبر خدا ( ص ) به شام است . در كتابهاى سيره دو سفر براى رسول خدا ( ص ) گزارش شده است . در اينجا به عنوان نمونه‌هايى از اخبار دوران پيش از بعثت در منابع سيره ، اين دو خبر را مورد بررسى قرار مىدهيم . سفر اول پيامبر ( ص ) به شام تاريخ‌نگاران گفته‌اند كه پيامبر ( ص ) در سن 9 ، 12 و يا 13 سالگى همراه عمويش ابو طالب ، با كاروان بازرگانى قريش عازم شام شد . زمانى كه كاروان به منطقهء « بصرى » نزديك شام رسيد ، راهبى به نام « بحيرا » كه از كتب آسمانى دين خود آگاهى داشت و مدتها در صومعه زندگى مىكرد ، پيامبر را از روى علايم و آثارش شناخت و ابو طالب را به حفاظت و مراقبت از او ترغيب كرد . « 2 »

--> ( 1 ) . جعفريان ، رسول ، سيرهء رسول خدا ( ص ) ، ص 64 . ( 2 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 191 .