نقد و بررسى سفر پيامبر اكرم ( ص ) به شام رمضان محمدى مقدمه تاريخ اسلام به ويژه سيرهء پيامبر خدا ( ص ) همواره از جنبه‌هاى مختلفى مورد توجه عالمان و انديشمندان دينى بوده و در اين باره كتابهاى فراوانى نوشته شده است . متأسفانه نقلهاى تاريخى باقى مانده در اين زمينه ، از تعصبات قومى و وابستگيهاى اعتقادى و گاهى نيز از دست قصّاص در امان نمانده و حتى در بعضى از مسلّمات و بديهيات تاريخى ، روايات زيادى را جعل و يا در روايات موجود دست برده و ساخته‌هاى دست قصاص را با مراجع و منابع تاريخى درآميخته‌اند ؛ به طورى كه ساخته‌هاى قصاص از گرفتاريهاى موجود و مهم تاريخ ، به خصوص سيرهء پيامبر خدا ( ص ) به شمار مىرود ؛ درست همان‌گونه كه جاعلان حديث مهمترين مشكل را براى روايات اسلامى درست كرده‌اند . گاه در هر بخش چنان روايات متفاوت و متعارضى ساخته شده كه رسيدگى به آنها ، به طور كامل ، امرى دشوار است و انسان نمىتواند مدعى شود كه همهء آنها را ملاحظه كرده است . طبعا بايد هر بار موضوع محدودى را انتخاب و ابعاد آن را با تتبع كافى و به دقت ارزيابى كرد . بخشى از سيره ، كه اخبار آن با قصه‌ها آميخته شده ، اخبار پيش از هجرت و به ويژه اخبار دوران پيش از بعثت است . در اينجا برآنيم كه نمونه‌اى از اين اخبار را بررسى كنيم تا روشن شود كه چگونه اخبار اين بخش از سيره ، با قصه‌ها آميخته شده و همهء آنها را بايد با احتياط مورد توجه قرار داد . با قطع نظر از عقايد كلامى شيعه ، كه به لحاظ تلقّى ما از عصمت ، بسيارى از اين روايات ، مانند روايات شق صدر ، افسانهء غرانيق و . . . را نمىتوانيم درست بدانيم . اينك در صدد بررسى برخى از اين اخبار ، به لحاظ سند و متن و مقايسهء روايات با يكديگر هستيم ، تا صحت و سقم آنها را ارزيابى كنيم و اگر احيانا اين روايات در قرون بعدى جنبهء قصّه و داستان به خود گرفته‌اند ، آن را نشان دهيم . البته صحت چنين گزارشهاى تاريخى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) به لحاظ اين كه