نه ؟ صحابه و فقه ، تأليفات در مورد صحابه ، طبقات صحابه ، تعداد صحابه و سپس شرح حال ابن حجر و مصنفات او آورده شده است . « 1 » 2 . سبك و شيوهء كار الف ) ترتيب مطالب كتاب ابن حجر ، طبق نوشتهء خود ، كتابش را پس از اصرار افراد بسيارى ، پس از استخاره ، بر چهار قسم ، طبق حروف معجم مرتب كرده است . « 2 » قسم اول ؛ اختصاص به آن دسته از افراد دارد كه صحابه بودن ايشان به طريق روايت از خودشان يا كسان ديگر ثابت شده باشد و فرقى هم نمىكند كه اين روايت ، از جمله روايات صحيح ، حسن و يا ضعيف باشد . ملاك در اين قسم از كتاب ، تنها وجود مطلبى است كه گوياى صحابى بودن فرد باشد . قسم دوم ؛ شرح حال كسانى است كه به هنگام رحلت آن حضرت هنوز در سن تميز نبودند . وى اين افراد را استطرادا جزو اصحاب آورده است ؛ چرا كه اين عده ، پيامبر را ديده و والدين ايشان آنها را براى نامگذارى و دعا كردن در حق ايشان و . . . نزد پيامبر ( ص ) مىبرده‌اند . محدثان ، احاديث اين قبيل افراد از پيامبر را مرسل مىدانند . قسم سوم ؛ دربارهء اشخاصى است كه دورهء جاهليت و اسلام را درك كرده‌اند - چه زمان حضرت مسلمان شده باشند چه بعد از آن - اما نقلى بر صحابى بودن آنها و اين كه پيامبر ( ص ) را ديده‌اند ، در دست نيست . اينان به اتفاق عالمان حديث ، از اصحاب پيامبر ( ص ) به شمار نمىآيند ، هر چند در برخى از كتب « معرفة الصحابه » از آنها به عنوان صحابى ياد شده است . احاديث اين گروه هم به اتفاق اهل حديث از قبيل مراسيل است . قسم چهارم ، اختصاص به كسانى دارد كه پيشينيان به غلط آنها را صحابى قلمداد كرده‌اند ، در حالى كه صحابى نيستند . ابن حجر اين قسم را بسيار با اهميت تلقى كرده و در

--> ( 1 ) . اصابه ، تحقيق شيخ عادل عبد الموجود و شيخ على محمد معوض ، مقدمهء كتاب . ( 2 ) . شيوهء كار او با ديگر كسانى كه در مورد صحابه تأليف داشته‌اند ، فرق مىكند ؛ مثلا ابن سعد كه براى تراجم ، زمان و مكان را اساس كار قرار داده ؛ يعنى طبقات را بر حسب ترتيب زمان و حوادث مهم تنظيم كرده است و يا صحابه ساكن در هر يك از شهرها را ملاك قرار داده و يا خليفة بن خياط در تدوين طبقات بر سه اصل نسب ، طبقه و موطن رجال تكيه داشته و همهء صحابه را در يك طبقه جاى داده است ؛ ولى ابن حجر از چنين سبكى پيروى نكرده است .