و براى وى ممكن نبوده است . در مواردى هم ابن حجر نام راوى را آورده ، ولى روايت را نياورده و جاى آن را خالى گذاشته است ؛ مانند : « روى ابن سعد . . . . » « 1 » د ) چاپهاى اصابه اين كتاب با ارزش تاكنون چند بار چاپ و منتشر شده « 2 » و از چاپهاى خوب آن مىتوان به چاپ دار النهضهء مصر ، با تحقيق على محمد بجاوى در هشت جلد اشاره كرد ، كه در سال 1389 ه . / 1972 م . انتشار يافته است . طبق گفتهء بجاوى ، به دليل آن كه چاپهاى قبلى اشتباهات و تحريفات فراوانى داشته و نيز بدون تحقيق و فهارس بوده ، او تلاش كرده است تا با به دست آوردن نسخه‌هاى معتبر ، آن را به چاپ رساند و فهارس خوبى شامل فهرست بابهاى كتاب ، اعلام ، امثال ، تراجم ، بلدان و آيات و اشعار براى آن تهيه كند . « 3 » بجاوى با تمام تلاشى كه براى چاپ اصابه انجام داده ، با اين حال ، موارد افتادگى و تحريف در آن وجود دارد ؛ و به عنوان نمونه يكى از موارد تحريف در اين چاپ ، اين است كه بجاوى در شرح حال عبد الرحمن بن أبزى خزاعى ( ش 5078 ) آورده است كه : « قال ابن السكن استعمله النبى ( ص ) على خراسان » و اين غير ممكن است و ظاهر نص اين بوده است : « قال ابن عبد البر استعمله علىّ على خراسان » . يا در شرح حال ام فروه انصارى ( ش 12198 ) بعد از اين كه اسم او را آورده ، اين گونه نوشته : « و قال ابن سعد أخرج حديثها أبو داود و الترمذى » و اين غير ممكن است ؛ زيرا وفات ابن سعد در سال 230 ه . و وفات ابن داود در سال 275 ه . و وفات ترمذى در سال 279 ه . مىباشد . « 4 » جديدترين چاپ اصابه ، با تحقيق شيخ عادل احمد عبد الموجود و شيخ على محمد معوض در سال 1415 ه . / 1995 م . به وسيله دار الكتب العلمية بيروت به چاپ رسيده است . اين چاپ داراى يك مقدمه تحقيقى حدود 150 صفحه است كه در آن به مباحثى از قبيل اين كه چه كسى را صحابه مىگويند ، آيا ملائكه و جن از صحابه محسوب مىشوند يا

--> ( 1 ) . همان ، ج 6 ، ص 415 . ( 2 ) . به طور خلاصه تعدادى از ناشرين اصابه از اين قرار است : مكتبة الهنديه در كلكته ( سال 1265 ه . / 1853 م . ) به تحقيق سيد محمد عبد الحىّ ، مطبعة السعادة و مطبعة الشرفيه ، مصر ، سال 1322 ه . المكتبة الأزهريه ، دار احياء التراث بيروت و مكتبة التجاريه قاهره . جهت اطلاع بيشتر ر . ك : ابن حجر العسقلانى و مصنفاته ، ص 403 . ( 3 ) . اصابه ، تحقيق على محمد بجاوى ، ج 1 ، ص 17 و 18 ( مقدمه كتاب ) . ( 4 ) . ابن حجر العسقلانى و مصنفاته ، ص 404 و 405 .