قسمت چهارم : رواياتى كه از موسى بن عقبه دربارهء افراد نقل كرده است : 3 / 1374 ، 1380 ؛ 4 / 1565 ، 1842 ، 1895 ، 1917 ، 1953 . 15 . ابن اثير ( م . 630 ه . ) در اسد الغابه فى معرفة الصحابه ، رواياتى را از موسى بن عقبه نقل كرده است . صفحاتى از مجلد نخست كه مواردى از موسى بن عقبه نقل كرده از اين قرار است : 47 ، 103 ، 130 ، 146 ، 150 ، 181 ، 195 ، 242 ، 265 ، 266 ، 274 ، 283 ، 291 ، 293 ، 302 ، 304 ، 322 ، 330 ، 336 ، 378 ، 380 ، 386 ، 399 ، 430 ، 432 ، 434 . 16 . ابن عساكر در تاريخ دمشق ( تلخيص شده ابن منظور ، م . 711 ه . ) وى از موسى بن عقبه ده خبر ذكر كرده كه عبارتند از : 1 / 185 ؛ 11 / 267 ؛ 13 / 292 ؛ 18 / 224 ؛ 21 / 9 ، 107 ، 169 ؛ 25 / 297 ؛ 28 / 56 ، 286 . 17 . ابن سيد الناس ( م . 734 ه . ) در عيون الأثر حدود 75 روايت از موسى بن عقبه در سيره پيامبر ( ص ) نقل كرده است . فؤاد سزگين نوشته است كه ابن سيد الناس در عيون الاثر از مغازى ابن عقبه به روايت محمد بن فليح ( م 197 ) استفاده كرده است . « 1 » 1 / 121 ، 178 ، 215 ، 222 ، 224 ، 232 ، 284 ، 295 ، 303 ، 353 ، 362 ، 380 ، 381 ، 382 ، 386 ، 388 ، 394 ، 397 ، 398 ، 399 ، 403 ، 411 ، 419 ، 422 ، 423 ، 424 ، 425 ، 429 ، 430 2 / 8 ، 9 ، 11 ، 14 ، 20 ، 24 ، 31 ، 38 ، 44 ، 48 ، 60 ، 61 ، 65 ، 73 ، 74 ، 75 ، 79 ، 121 ، 128 ، 131 ، 134 ، 151 ، 160 ، 170 ، 171 ، 172 ، 176 ، 179 ، 192 ، 211 ، 298 . 18 . ذهبى ( م . 748 ه . ) در تاريخ الاسلام ، بخش سيره و مغازى ، از موسى بن عقبه حدود 64 روايت نقل كرده است . محقق تاريخ الاسلام كه از نسخهء حيدرآباد استفاده كرده ، با علامت اختصار حرف « ح » در پاورقى كتاب ، اشاره كرده ؛ مثلا در بخش مغازى ( ص 112 ) گفته است : « هامش ح هذه القصة فى مغازي ابن عقبة في اثنتي عشرة ورقة ، مسطرة ستة عشر ، كذا به خط الذهبي » و يا آورده ، « و قال موسى بن عقبه : جميع من استشهد من المسلمين ، من قريش و الانصار تسعة [ أو سبعة ] و أربعون رجلا » ( ص 200 ) ؛ در حاشيهء كتاب دارد : « زيادة من نسخة ع و فى هامش الأصل : ن سبعة ، أي في نسخة » اين دو عبارت مىرساند كه مغازى موسى بن عقبه در دست ذهبى بوده ، حتى خودش گفته است : مغازى موسى بن عقبه كه در يك مجلد كوچك سامان يافته ، بيشتر مطالبش صحيح است . بنابراين

--> ( 1 ) . تاريخ التراث العربى ، ص 86 .