« قال : اخبرنا محمد بن عمر ، قال : حدّثنى محرز بن جعفر عن جعفر بن عمرو قال : قتل صفوان بن بيضاء طعيمة بن عدى . » « قال محمد بن عمر : هذه رواية و قد روي لنا أنّ صفوان بن بيضاء لم يقتل يوم بدر و انّه قد شهد المشاهد كلّها مع رسول اللّه ( ص ) و توفّى فى شهر رمضان سنة ثمان و ثلاثين . » « 1 » گويا بلاذرى « هذه رواية » را نشان تضعيف روايت قبلى و « قد روي لنا » را به قرينهء كلمه‌هاى « قد » و « لنا » به معناى « قد ثبت لنا » گرفته است و از طرفى اظهار نظر نكردن ابن سعد را نشان از تأييد وى مىداند . ابن حجر شهادت صفوان را در بدر به ابن سعد و وفات صفوان را در سال 38 ه . به واقدى نسبت داده است . « 2 » صفدى نيز نظر واقدى را سال 38 ه . دانسته است . « 3 » ذهبى در سير أعلام النبلا همان عبارت طبقات را بدون توضيح و داورى آورده و قضاوت را بر عهدهء خواننده گذارده است . « 4 » همچنين او در تاريخ الاسلام مختار ابن سعد را در جنگ بدر دانسته و مختار واقدى را در سال 38 ه . متذكّر مىشود و در پايان مىگويد : « و اللّه اعلم » . « 5 » آنچه قابل توجه است اين كه ، واقدى ، ابن سعد و ذهبى در بخش مغازى ، صفوان بن بيضا را - بدون اشاره به اختلاف در تاريخ وفاتش - از شهداى بدر شمرده‌اند . « 6 » 3 . در گزارشهاى بلاذرى از واقدى 116 نقل قول و چهارده روايت بدون ذكر واسطه وجود دارد ، در حالى كه بلاذرى مواردى را كه از ابن سعد گرفته ، با تعبيرات : « عندنا فى كتاب الطبقات » « 7 » ، « قال محمد بن سعد » « 8 » و در بيشتر موارد « حدّثنى محمد بن سعد » مشخص كرده است . 4 . صيغهء « حدّثنى » منحصر در سماع و نقل شفاهى از شيخ يا قرائت بر او نيست ، بلكه در انواع اجازه ، حتى در اجازه به كتاب غير معين يا شخص غير معين يا اجازه از اجازه

--> ( 1 ) . همان ، ج 3 ، ص 318 . ( 2 ) . ابن حجر ، الاصابة ، ج 3 ، ص 358 و 359 . ( 3 ) . صفدى ، الوافى بالوفيات ، ج 16 ، ص 321 . ( 4 ) . سير اعلام النبلا ، ج 1 ، ص 384 . ( 5 ) . ذهبى ، تاريخ ، عهد خلفاى راشدين ، ص 597 . ( 6 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 164 ؛ طبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 12 ؛ ذهبى ، تاريخ ، المغازى ، ص 65 ؛ همچنين رجوع كنيد به ابن زبره ، تاريخ مولد العلماء و وفياتهم ، ص 27 و 53 . بعضى وفات وى را در طاعون عمواس در شام گفته‌اند : ابن اثير ، اسد الغابه ، ج 3 ، ص 31 ، ذهبى ، تجريد اسماء الصحابه ، ج 1 ، ص 267 ، فاسى ، عقد الثمين ، ج 5 ، ص 44 ؛ بعضى وفات وى را در سال 30 ه . دانسته‌اند ( آيتى ، ابراهيم ، شهداء الاسلام فى عصر الرساله ، ص 46 ) . ( 7 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 260 . ( 8 ) . همان ، ج 1 ، ص 221 ، 242 ، 259 ، 261 .