از جهت ديگر ، در ميان هجده شاگرد ابن اسحاق كه تمام موارد تاريخى او يا قسمتى از آن را نقل كرده‌اند ، فقط يك نفر از مدينه است « 1 » و بقيه ايرانى و عراقى هستند . اين امر به عدم مقبوليت تحقيق و روش او در مدينه دلالت مىكند . از جمله مؤيدات اين مطلب آن كه واقدى - كه پيرو مكتب مدينه بود و همانطور كه به نظر مىرسد از تحقيقات ابن اسحاق بهره برده است - به او اشاره‌اى نمىكند ، و بلاذرى كه در درجهء اول در نقل وقايع به مدينه اتكا دارد ، ابتدا به واقدى و به بزرگان مدينه استناد مىدهد ، اما آن طور كه شايسته ابن اسحاق است ، به او نمىپردازد . « 2 » در عين حال خليفة بن خياط « 3 » و طبرى در درجه اول ، به ابن اسحاق استناد مىكنند . بدين ترتيب روشن مىشود كه ابن اسحاق در تحقيقات خود به روش مكتب تاريخى مدينه پايبند نبود ، بلكه مواد خود را از مردمان متفاوت ساكن نواحى مختلف جمع‌آورى كرده و با اهتمام به تاريخ قبل از اسلام ، كتاب خود را گرد آورده است و از اسرائيليات و داستانهاى عربى قديم و قصه‌هاى قصه گويان و داستانهاى قومى و احاديث ، مواردى را برگرفته است ؛ همچنين از آيات قرآنى و حتى شعر به منظور موثق كردن سخن خود بهره برده است . بخشهاى سيرهء ابن اسحاق ، با آوردن مطالب مربوط به قبل از مبعث ، تضعيف شده است ؛ زيرا در آنها نشان اسرائيليات و قصه‌هاى عربى آشكار است . ابن اسحاق ، قصه‌هاى عربى مانند شق صدر و سطيح كاهن را مطرح مىكند ! « 4 » مطالبى نيز دربارهء گسترش بت پرستى ، از كعب بن مالك قرظى - از راويان اخبار اسرائيلى - روايت مىكند « 5 » و به هنگام صحبت از تاريخ يمن ، صداى قصه‌هاى يمانى و سخنان اهل كتاب را از او مىشنويم . وى در اخبارش از مأرب ، داستانهاى قومى جنوبى را آورده و مطلب كتاب تيجان منسوب به عبيد بن شريّه را با اشاره به قرآن يادآور مىشود . « 6 » او از وهب داستان گسترش مسيحيت را در نجران به دست فيميون آورده است « 7 » و

--> ( 1 ) . ياقوت مىگويد : او از مدتها قبل ، از مدينه خارج شد و از آنها كسى جز ابراهيم بن سعد از او روايت نكرده است ( معجم الادبا ، ج 6 ، ص 399 و ر . ك : تاريخ بغداد ، ج 1 ، ص 211 ) . ( 2 ) . ر . ك : قسمت اول انساب الاشراف . ( 3 ) . نسخه‌هاى خطى اوقاف ، خزانهء عمومى رباط ، ص 199 . ( 4 ) . سيره ، ج 1 ، ص 11 و بعد از آن ؛ اشاره‌اى شبيه به آن نيز در كتاب تيجان عبيد بن شريّه وجود دارد . ( 5 ) . همان ، ج 2 ، ص 24 . ( 6 ) . همان ، ج 1 ، ص 9 . ( 7 ) . همان ، ج 1 ، ص 33 - 30 .