محمد الريشهري

517

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

تحليلى درباره احاديث پاداش بيمارىها سيّد رضى رضوان اللّه تعالى عليه در ذيل حكمت چهل و دوم نهج البلاغة ، يعنى ذيل اين سخن امير مؤمنان كه فرمود : " خداوند ، آن درد و رنجى را كه داشته‌اى ، مايه ريختن گناهانت قرار مىدهد ؛ چرا كه در بيمارى ، پاداشى نيست " ، « 1 » چنين مىگويد : امام عليه السلام راست فرموده كه در بيمارى ، اجرى نيست ؛ چرا كه بيمارى ، از قبيل آن چيزهايى است كه بنده به موجب آن ، مستحقّ عوض مىشود ؛ زيرا استحقاقِ عوض ، در مقابل چيزهايى پيدا مىشود كه از قبيل دردها و بيمارىها و آنچه در حكم آنهاست ، فعل خداوند با بنده خويش باشند . امّا استحقاق اجر و ثواب ، در مقابل فعل بنده تحقّق مىيابد . بنا بر اين ، ميان اين دو ، تفاوتى وجود دارد كه امام عليه السلام ، چنان كه دانش ژرفكاو و رأى درست وى اقتضا مىكرده ، بيان فرموده است . بايد گفت : گرد آورنده گران‌قدر نهج البلاغه ، در تبيين كلام امام عليه السلام ، ميان " عوض " و " اجر " ، در معنا تفاوت قائل شده است . از اين رو ، بيمار را مستحقّ " عوض " دانسته ، نه " اجر " ؛ چون بيمارى ، فعل خداوند متعال است ؛ ليكن تأمّل در احاديث رسيده در مورد پاداش بيمارىها ، ما را بدين ره نمون مىشود كه اين احاديث ، در چند دسته جاى مىگيرند :

--> ( 1 ) . براى ديدن متن كامل حديث ، ر . ك : دانش‌نامه احاديث پزشكى : ج 1 ص 147 ح 177 .