محمد الريشهري
32
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
علّت دوم : عنايت ويژه خداوند افزون بر پشتوانهاى كه روزه به طور طبيعى براى روزهداران در جلوگيرى از سلطه شيطان و اغواگرىهاى او پديد مىآورد ، اين برنامه عبادى ، خود به خود ، زمينهساز شمول عنايتهاى خدا بر آنان مىگردد . آنچه در احاديث با عنوان " به بند كشيدن شياطين در اين ماه " آمده است ، به همين نكته اشاره دارد . به عبارت ديگر ، عنايت الهى گزاف نيست تا سؤال شود : چرا خداى سبحان ، مانع سلطه شيطان نمىشود و در بقيّه ماهها بين انسان و سلطه او فاصله نمىاندازد ؟ هرگز ! بلكه ريشه اين توفيق و عنايت الهى ، در انتخاب خود انسان و ورود او به ميهمانسراى رمضان ، نهفته است . 2 . علّت سود نبردن برخى انسانها از به بند كشيده شدن شياطين در چارچوب تحليلى كه گذشت كه مىرساند در اين ماه ، شياطين بر انسان و دست كم ، بر روزهداران ، سلطه ندارند ، سؤال اساسى دومى مطرح مىشود ؛ چرا كه مىبينيم گاهى روزهداران هم در اين ماه ، دچار غفلت و گناه مىشوند . تشريع كفّارههايى كه براى درمان اين حالتهاست ، نيز گواه آن است . سيّد بن طاووس رحمهاللهدر تصوير اين نكته مىگويد : يكى از دينداران از من پرسيد : " من از به بند كشيده شدن شياطين بهره چندانى نمىبرم ؛ چون همان حالت غفلت را كه پيش از ماه رمضان داشتهام ، دارم و گويا فرقى نكرده است و با زنجير شدن ياران شيطان ، از آن كاسته نشده است . . . " . « 1 » دو پاسخ به اين پرسش مىتوان داد :
--> ( 1 ) سيّد بن طاووس ، پنج جواب براى اين سؤال بيان مىكند ( ر . ك : الإقبال : ج 1 ص 73 ) كه هيچ كدام قانعكننده نيست ، مگر پاسخ آخر كه همراه با توضيحاتى در متن مىآيد .