محمد الريشهري
113
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
ج انبياى الهى ، امينان خداوند منّان در ابلاغ وحى به مردم هستند . د اوصيا ، انبيا و اهل بيت خاتم انبيا ، امينانِ خداوند متعال در تبيين وحى و رهبرى مردماند . ه انسان ، در ميان همه موجودات ، بزرگترين امانتدار خداوند منّان است . او امانتى را به دوش مىكشد كه آسمانها و زمين و كوهها از حمل آن ناتواناند : " إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا . « 1 » ما امانت [ خويش ] را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم و آنها از قبول آن خوددارى كردند و از آن بيمناك شدند و انسان آن را پذيرفت ، كه انسان ستمگر و نادان است " . حافظ شيرازى ، مضمون اين آيه را به زبان شعر ، چنين بيان مىكند : آسمان ، بار امانت نتوانست كشيد * قرعه كار به نام من ديوانه زدند بار گرانقدر امانتى كه انسان ، تاب تحمّل آن را دارد و موجودات ديگر ندارند ، مسئوليتى است كه استعداد تكامل اختيارى و رسيدن به مقام خليفة اللّهى بر عهده او مىنهد . آنچه از ابزار و امكانات مادّى و معنوى به انسان داده شده است ، همه و همه ، اجزاى همان مقامى است كه بار اين امانت را بر دوش وى مىگذارد ، و اگر انسانى شكوفا شد و اين بار امانت را به مقصد رساند ، خود نيز تبديل به امانت ارزشمند ديگرى براى جامعه بشرى مىگردد كه به وسيله او انواع بلاها از مردم ، دفع مىگردند . « 2 » بنا بر اين ، تفسير كردن امانتى كه توان تحمّل آن در نظام آفرينش ، ويژه انسان
--> ( 1 ) . احزاب : آيه 72 . ( 2 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 7 ص 451 ( فصل پنجم : امانتداران / انسان ) .