محمد الريشهري

155

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

براى پذيرش تبليغات سازنده دارند . در احاديث اسلامى ، از اين گروه به انسان‌هاى " عاقل " و " فراگيرنده در مسير نجات " ( متعلّمٌ علىسبيل‌النّجاة ) تعبير شده‌است . اين گروه ، مخاطب اصلى تبليغات اسلام و همه انبياى الهى هستند و كلمه " المتقين " در آيه دوم سوره بقره : " ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ ؛ اين است كتابى كه در [ حقّانيت ] آن هيچ ترديدى نيست ؛ [ و ] مايه هدايت تقوا پيشگان است " ، اشاره به همين گروه دارد . جوان ، به دليل اين‌كه در آغاز راه زندگى است و فطرت انسانى او آلوده نشده است ، بيشترين تأثير پذيرى را از تبليغات سازنده دارد و به همين دليل ، جوانان در صف مقدّم مخاطبان انبياى الهى قرار دارند و در احاديث اسلامى ، توصيه شده كه مبلّغان ، توجه ويژه‌اى به نسل جوان داشته باشند . « 1 » دسته دوم كسانى كه فطرت انسانى خود را با كارهاى ناشايسته آلوده كرده‌اند و از تقواى عقلى برخوردار نيستند ؛ اما آلودگى آنها به مرحله خطرناك و غير قابل علاجْ نرسيده است . از نظر انبياى الهى ، اين دسته از مخاطبان ، مبتلا به بيمارى موانع شناخت هستند ؛ ولى بيمارى آنان قابل درمان است و از اين رو ، بنا بر مسئوليت تبليغىاى كه از جانب خداوند دارند ، همچون طبيبى حاذق و مهربان ، خود به سراغ بيمارى مىروند و با برنامه‌ريزىهاى مناسب ، گاه با نرمش و گاه با تندى ، موانع آگاهى را از ذهن و دل بيمار ، پاك مىكنند و او را از دسته دوم مخاطبانِ خود خارج مىكنند و در دسته اول قرار مىدهند . امام على عليه السلام ، اين هنر بزرگ تبليغاتى پيامبر اسلام را چنين توضيح مىدهد : طَبيبٌ دَوّارٌ بِطِبِّهِ ، قد أحكَمَ مَراهِمَهُ ، وأحمى ( أمضى ) مَواسِمَهُ ، يَضَعُ ذلكَ حيثُ

--> ( 1 ) . ر . ك تبليغ در قرآن و حديث : ص 181 ، ح 185 .