اكتسابى ، و ميزان تأثير پذيرى آنان از تبليغات مفيد و سازنده است . با در نظر گرفتنِ اين تفاوت‌ها ، هر سخنى براى هر كسى مفيد و سازنده نيست . چه بسا نوعى از تبليغات براى فرد يا جمعى مفيد باشد ، امّا براى فرد يا جمعى ديگر ، غيرمفيد و حتى زيانبار باشد . لذا انبياى الهى موظّف بوده‌اند كه در تبليغات خود ، ظرفيت فكرى و روحى مردم را در نظر داشته باشند . « 1 » تفاوت استعدادهاى طبيعى از نگاه احاديث اسلامى ، مردم از نظر استعدادهاى ذاتى ، مانند معادن زمينْ متفاوت‌اند . « 2 » برخى چون معدن طلا از استعدادهاى بالايى برخوردارند ، برخى مانند معدن نقره هستند و . . . همانطور كه انواع معادن زمين ، براى جامعه بشر ، مفيد و كارسازند ؛ امّا بهره‌بردارى از آنها نياز به شناخت و برنامه‌ريزى دارد . همچنين انواع استعدادهاى فطرى انسان‌ها براى اداره جامعه انسانى ، مفيد و سازنده است ؛ ليكن بهره‌گيرى از آنها نيازمند شناخت درست و برنامه‌ريزى صحيح است . تفاوت استعدادهاى اكتسابى ظرفيت اكتسابى انسان‌ها ، مانند ظرفيت ذاتى آنان ، متفاوت است . نُصوص ( متون ) اسلامى ، به طور كلّى ، انسان‌ها را بر اساس ميزان تأثير پذيرى از تبليغات سازنده ، به سه دسته تقسيم كرده‌اند : دسته اول كسانى كه فطرت پاك انسانى خود را با كارهاى ناشايسته و بخصوص ظلم كردن آلوده نكرده‌اند . اينان ، از تقواى عقلى برخوردارند و ظرفيت مناسبى

--> ( 1 ) . ر . ك : ص 151 ( مراعات گنجايش مخاطب ) . ( 2 ) . ر . ك : تبليغ در قرآن و حديث : ص 179 ، ح 180 و ص 181 ، ح 184 .