تحليلى در باب نيكويى آفرينش حُسن ، ضد قُبح است . راغب ، درباره معناى " حُسن " مىگويد : " حُسن ( نيكويى ) ، عبارت است از هر دل انگيزِ خواستنى ، و آن ، سه گونه است : پسنديده از ديدگاه عقل ، پسنديده از نظر هوس ، و پسنديده از نظر احساس " . « 1 » اين تقسيم ، بر پايه قواى ادراك كننده در انسان كه حُسن را در مىيابند ، استوار است ؛ ليكن حقيقت حُسن ، عبارت است از : تناسب اجزاى هر چيز با يكديگر و هماهنگى كلّ اجزا با هدف و غايتى كه خارج از ذات آن است . بنا بر اين ، به عنوان نمونه ، حُسن چهره ، يعنى تناسب اجزاى آن و حُسن دادگرى ، يعنى هماهنگى دادگرى با هدف جامعه متمدّن كه در آن ، هر حقدارى به حقّ خود برسد . همين طور ، بررسى دقيق گونه‌هاى آفريدگان از جنبه نظم و تناسب اجزاى آن و در بر گرفتن تركيب و تجهيز كامل ( بنا بر آنچه نياز دارد ) ، پژوهنده را مطمئن مىسازد كه هر يك از اين آفريده‌ها ، بر بهترين وجهى كه تصوّر آن امكان پذير است ، آفريده شده است : " فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَلِقِينَ . « 2 » پس برتر و بالاتر است خداوند ، آن بهترينِ آفرينندگان " .

--> ( 1 ) مفردات ألفاظ القرآن : ص 235 . ( 2 ) . مؤمنون : آيه 14 . نيز ، ر . ك : الميزان فى تفسير القرآن : ذيل آيه .